بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — الصفحة ٢٧
ترجمه و تلخيص كتاب بستان الأطبّاء و روضة الألبّاء
چشم بدارى تا بيماريهايى كه از اين امر بوجود مىآيد بدانى .
6 - بازگشت مرار از كبد به معده به توسّط رودهء اثناعشرى و رودهء بوّاب است به نحوى كه از پايين معده به بالاى آن مىرود .
7 - كلمه « قصّ » با صاد قصّ سينه است و با سين نيست .
7 - اگر مىخواهى بدانى كه سدّه در گردنهء ، مثانهء بالايى است يا در مجراى پايين آنست كه مرار از آن دفع مىشود بايد به حال براز نظر افكنى .
8 - در كتاب يرقان حسن بن سعيد ديدم كه آب هندبا ( - كاسنى ) در همه بيماريهاى كبدى سودمند است چه آن بيماريها گرم باشد يا سرد و مفرد باشد يا مركّب .
8 - داروهايى كه در دردهاى كبدى به كار برده مىشوند اگر براى ادرار است بايد بسيار خوب كوبيده شوند ولى اگر براى اسهال است چندان لزومى ندارد .
9 - شير بز بيشتر اسهال‌آور است چون جنبهء آب بودن آن بيشتر و جنبه غذا بودن آن كمتر است و غرض از استعمال آب پنير تنقيهء بدن است نه تغذيه ، ولى شير گاو غليظترين شيرهاست و چربى آن نيز بيشتر است و در مرطوب نگاهداشتن بدن و فربه ساختن آن به كار مىرود .
10 - در هنگام حرارت مزاج داروهاى بسيار ملطّف به كار مبر زيرا سبب ايجاد سدّه در كبد مىشود ولى در غير حرارت بدون ترس مىتوانى آن را به كار ببرى .
10 - عارضه‌هاى متضاد در نتيجهء سبب‌هاى متضاد بوجود مىآيند و مثال آن سرسام خواب رباى است .
10 - سبب پيدا شدن قلاع ( - زخم دهان ) در دهان كودكان رطوبت و نرمى بدن آنها است و فرق است ميان آن و ميان آنچه كه حادث مىشود به جهت ريزش مواد آلوده‌اى كه از مغز به دهان وارد مىشود ، زيرا اين را قلاع