بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — الصفحة ١٨

شرح احوال ابن مطران از ابن ابى اصيبعة در عيون الأنباء فى طبقات الأطبّاء

گشود و همه آب‌ها بيرون آمد نيروى مرد نقصان پذيرفت و هلاك شد .

و باز مهذّب الدين براى من نقل كرد كه او و ابن مطران در بيمارستان مردى را ديد كه از يك شق بدن دستش و از شق ديگر پايش فلج گرديده بود و ابن مطران او را در اسرع وقت معالجه كرد و با داروهاى موضعى او را درمان كرد و خوب شد .

من مىگويم كه موفق الدين اسعد بن الياس بن مطران دو برادر داشت كه به صناعت پزشكى اشتغال داشتند يكى هبة اللّه بن الياس و ديگرى . . . ابن الياس . موفق الدين بن مطران در ماه ربيع الاول سال پانصد و هشتاد و هفت در دمشق وفات يافت .

به خط عبد الرزاق بن احمد عامرى شاعر قصيده‌اى منقول است كه در آن موفق الدين بن مطران را پس از اسلام آوردن او ستايش مىكند و آن در سوم ماه رمضان سال پانصد و هشتاد و پنج بوده است . ( قصيده چهل و سه بيت است كه چون فقط ستايش اوست و در بردارندهء مطالبى دربارهء زندگانى او نيست از ترجمه آن صرف‌نظر گرديد ) .

كتابهائى كه موفق الدين بن مطران تاليف كرده است عبارتند از :

1 - بستان الاطباء و روضة الالبّاء ، غرض او در اين كتاب آن بوده كه مجموعه‌اى از مطالب شيرين و نوادر و تعريف‌هاى نيكو از آنچه كه مطالعه كرده و يا از استادان شنيده و يا از كتابهاى پزشكى استنساخ كرده گرد آورد .

او موفق نشد كه اين كتاب را باتمام رساند و آنچه را كه من به خط استاد حكيم خود مهذّب الدين يافتم دو جزء بود كه جزء اول را بر ابن مطران قراءت كرده بود و دستخط ابن مطران بر آن بود و جزء دوم را كه مهذّب الدين گويد مولّف وفات يافت پيش از آنكه كتاب را بر او قراءت كند .

2 - المقالة الناصرية فى حفظ الأمور الصحّية ، او در اين كتاب رعايت ايجاز و بلاغت را كرده و به بهترين ترتيبى آن را مرتب ساخته و آن را بنام