زاد المسافر ( فارسى ) — الصفحة ١٢

قول دوم اندر كتابت كه آن در علم غايبان است

قول دوم اندر كتابت كه آن در علم غايبان است

قول دوم اندر كتابت كه آن در علم غايبان است

كتابت از جملگى حيوان به مردم مخصوص است و مر حيوان بىنطق را با مردم هم اندر گفتار و هم اندر صنعت‌ها شركت است و اندر كتابت نيست . امّا شركت حيوان ديگر با مردم اندر گفتار چنان است كه مر بيشتر حيوان را هر يكى را بانگى هست كه آن خاصه مر او راست و آن بانگ ( از ) او به منزلت نطق است از مردم . و نيز بيشتر از حيوان بىسخن آن است كه به وقت شادى و ايمنى جز چنان آواز دهند كه به وقت ترس ( و درماندگى ) دهند ، چنان كه مرغ خانگى به خاصّه آوازها دارد و مر ( نر « 1 » ) آن را خروه « 2 » گويند و ماده‌اش را ماكيان گويند و مر خروه « 3 » را به وقت ايمنى و شادى آواز او « 4 » معلوم است كه چگونه است و بدان وقت كه پرنده بر سر او بگذرد و از آن بترسد و مر ياران خويش را از آن حذر فرمايد ، پيداست كه چگونه آواز دهد و به وقتى كه مر ماكيان را سوى دانه خواند كه بياييد ، معروف است كه چگونه خواندش و به وقتى كه مر ماكيان را جاى خايه نهادن بنمايد و بفرمايدش كه اينجا بنشين و بار خويش بنه ، آوازش معلوم است . پس اين آوازهاى مختلف مر نوع خويش را به حاجت‌هاى مختلف ، به منزلت نطق است . و نيز اندر صنعت‌ها « 5 » مر حيوانات را با مردم شركت است ، چنان كه مر عنكبوت

( 1 ) . C : - نر . ( 2 ) . BA : خروس . ( 3 ) . BA : خروس . ( 4 ) . C : - او . ( 5 ) . A : صنعت‌هاى .