زاد المسافر ( فارسى ) — الصفحة ١٢٢
قول سيزدهم اندر حدث « 1 » عالم
قول سيزدهم اندر حدث « 1 » عالم
قول سيزدهم اندر حدث « 1 » عالم
هرچند كه اندر « 2 » درست كردن انفعال جسم اثبات حدث عالم جسمى كرديم ، خواهيم كه قولى تمام مفرد اندر حدث [ عالم ] بگوييم تا نفوس راه‌جويان را سوى علم حقيقت « 3 » دليلى باشد و توفيق بر آن از خداى تعالى « 4 » خواهيم - جلّ و علا « 5 » - .
پس گوييم كه اختلاف [ اندر ] ميان مردمان اندر قديمى و محدثى عالم رونده است ( و ) چو دو تن يك چيز را به دو صفت متضاد بگويند ناچاره « 6 » يكى از ايشان دروغ‌زن [ باشد . ] و حدّ راست گفتن آن است كه مر چيز را به صفت او گويى و حدّ دروغ گفتن بر عكس آن است ، چنان كه مر چيز را جز به صفت او گويى « 7 » . [ و حق ] اعتقادى است كه چو مر او را به قول بگذارى ، آن قول راست باشد و باطل بر عكس آن است و آن اعتقادى باشد كه چو مر او را به قول [ بگذارى ، ] آن قول دروغ باشد . و خلق به جملگى اندر قول و اعتقاد به ميان ( راست ) و حق و دروغ و باطل [ به دو ] فرقت شده‌اند و راست‌گويان و محقّقان را نام مؤمنان است و دروغ زنان و مبطلان را نام كافران است ، چنان كه خداى تعالى همىگويد ، قوله :
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْباطِلُ « 8 » ، و ديگر جاى همى
( 1 ) . A : حديث . ( 2 ) . C : به . ( 3 ) . C : + از آن . ( 4 ) . CB : - تعالى . ( 5 ) . CB : - جلّ و علا . ( 6 ) . CB : ناچار . ( 7 ) . CB : مر چيز را به صفت او نگويى . ( 8 ) . الحج ( 22 ) : 62 .