تذكره خواجه محمد بن صديق كججانى ( فارسى ) — الصفحة ٥٧

القول فى سبب تأليف هذه الرّسالة

اوّل : معرفت خدا .

دوّم : معرفت نفس خود .

سوّم : معرفت دنيا .

چهارم : معرفت شيطان

پس هركه خداى تعالى را بشناسد از او بترسد ، و هركه نفس خود را بشناسد با بندگان خداى تعالى متواضع شود ، و هر كه دنيا را بشناسد در دنيا رغبت نكند ، و هركه شيطان را بشناسد مخالفت فرمان او كند .

و بدان كه حكم شيطان به ظهور شرايع انبيا عليهم السّلام ظاهر مىشود كما قيل : و بضدّها تتبيّن الاشياء « 48 » زيرا كه شيطان مشتقّ است از شاط به معنى التهب يعنى : افروخته شد يا از شطن كه بمعنى بعد است ، پس همچنان‌كه خون در رگهاى بنىآدم روانست ، شيطان نيز روانست و در اغواى فرزندان آدم گرم و افروخته مىشود همچنان‌كه آتش ، و دور مىگرداند فرزندان آدم را از مقام قربت ، كه شارع آن را نشانهء سعادت الهى گردانيده است .

پس معلوم شد كه ظهور حكم شيطان به ظهور شرايع انبياست عليهم السّلام . و اگر در عالم از روى طبيعت نظر كنيم

( 48 ) . چنان كه گفته شده : كه همه چيز با ضدّش آشكار مىشود .