تذكره خواجه محمد بن صديق كججانى ( فارسى ) — الصفحة ٤٨

القول فى سبب تأليف هذه الرّسالة

اخلاص ، مقامى بر او منكشف شود . و زنده آن‌كس نيست كه نفس مىزند ، زنده آن‌كس است كه نفس خود را زير قدم نهاده بر جادّهء مستقيم به استقامت مىرود ، و عارفان بر اين طريق ثابت قدم بوده‌اند و سالكان بر اين جادّه جدّ و جهد نموده‌اند .

ديگر فرمود قدّس اللّه سرّه :

اى مولانا نسبت مردان با يكديگر نسبت قبيله و زمين نباشد بلكه ميان ايشان نسبت علمى سماوى باشد و ادراكات ايشان بر آن نسبت گواهى دهد و عبارتشان بر آن دلالت كند ، خواه ميان ايشان به حسب ظاهر ملاقات باشد و خواه نباشد ، و ملاقات ميان مردم در اين جهان بر سه نوع است :

يكى : ملاقات جسمانى جهت قوام كارخانهء اين جهانى .

دوّم : ملاقات عوام النّاس با يكديگر جهت اغراض و توهّمات فاسده .

سوّم : ملاقات مردان صاحب كمال جهت كسب كمال و استقامت احوال .

اما نوع اوّل كه آن ملاقات جسمانيست : جهت نظام كارخانهء اين جهانى ، و اين ملاقات از ضروريّات است تا اسباب معاش مهمل نماند ، ليكن جاهلان بر قدر حاجت اختصار نمىكنند و بر جمع و ذخيره حرص و اسراف مىنمايند