تحفه شاهيه عباسيه ( شرح الرسالة الذهبية الطبية ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٩
[ فصد ]
رحم « 1 » است . و گاه هست كه روان مىسازد خون حيض « 2 » زنان را هرگاه بسته شده باشد . و امّا اين حجامت بدن را لاغر مىسازد . و گاه هست كه از اين حجامت غشى و بيهوشى سخت به هم مىرسد . امّا اين حجامت نفع مىرساند جمعى را كه در بدن ايشان جوششها « 3 » و دملها « 4 » بوده باشد .
و الذى يخفف من الم الحجامة تخفيف المص اول ما يضع المحاجم ثم يدرج المص قليلا قليلا و الثوانى ازيد فى المص من الاوايل و كذلك الثوالث فصاعدا و يتوقف عن الشرط حتى يحمر الموضع جيدا بتكرير المحاجم عليه و يلين المشراط على جلود لينه .
[ شيوهء كم ساختن آزار حجامت ]
[ شيوهء كم ساختن آزار حجامت ]
يعنى چيزى كه كم مىسازد آزار حجامت را ، آهسته مكيدن است در اول گذاردن آلت حجامت . پس كم‌كم زياد نمايند مكيدن را . به اين طريق كه مكيدنهاى مرتبهء دوم زياده باشد از اول ، و همچنين مكيدنهاى مرتبهء سيم از دوم .
و در تيغ زدن صبر كنند تا سرخ شود موضع حجامت خون .
به اين طريق كه مكرر بگذارند آلت حجامت بر موضع حجامت . و نرم سازند تيغ حجامت را به اين طريق كه پوستهاى نرم ملايم را پيش از تيغ زدن ببرند .
و يمسح الموضع قبل شرطه بالدهن و كذلك الفصد و يمسح الموضع الذى يفصد فيه بالدهن فانه يقلل الالم و كذلك يلين المشرط و المبضغ بالدهن عند الحجامة و عند الفراغ منها يلين الموضع بالدهن .
[ فصد ]
[ فصد ]
يعنى موضع حجامت را پيش از تيغ زدن روغن بمالند .
( 1 ) . Uterus . ( 2 ) . Menorrhea . ( 3 ) . Eruptions . ( 4 ) . Abscesses .