تهليليه ( فارسى ) — الصفحة ٩٥

يادداشتها

مفيض نامى از نامهاى حضرت رسول است ، زيرا واسطهء در فيض حق تعالى است . ( فرهنگ معارف اسلامى ) .

7 - 41 - اختيار : در برابر اجبار . وصف حالت صاحب عزم و اراده را اختيار گويند . در لمع آمده است كه اختيار اشاره است به آنچه خداى متعال براى بندگان خود اختيار كند كه آن را بندگان به عنايت ازلى حق اختيار كنند نه به اختيار خود . ( اللمع طوسى ص 358 نقل از فرهنگ عرفانى ) .

8 - 41 - مختار : اصطلاح فلسفى است . يعنى هر فاعلى كه فعلش به ارادهء خودش باشد و در اين صورت در انتخاب فعل با ترك آن مطلق العنان خواهد بود . ( فرهنگ معارف اسلامى ) .

1 - 41 - ممكن : ممكنات كليه موجودات عالم را گويند ، به جز موجودى واحد كه مبدأ كل است . موجودات ، ممكنات ذاتى و واجبات غيريند كه آن نيز آنها را از عدم و مرحلهء قوت به فعل آورده است . و بالجمله ، موجودات يا واجبند با لذات يا ممكن ، و ممكنات موجودات سواى ذات خداوند هستند و خود واجب بالغيرند . ( فرهنگ معارف اسلامى ) .

6 - 42 - لو كان فيهما الهة الا اللَّه لفسدتا » : اگر در آسمان و زمين به جز خداى يكتا خدايانى وجود داشت ، همانا خلل و فساد در آسمان و زمين راه مىيافت . ( سوره انبياء - آيه 22 ) .

- برهان تمانع : برهانى است كه متكلمان جهت اثبات توحيد اقامه كرده‌اند ، به اين بيان كه هرگاه در جهان وجود دو خدا موجود باشد ، قهرا هر يك مانع كار ديگرى است و هر يك خلاف نظر ديگرى مىخواهد قدرت نمايى كند و خلاف او را اراده كند و در نتيجه هر يك مانع كار ديگرى مىشود و لازم آيد كه هيچ كارى انجام نشود و نظام وجود بر هم