سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٤
امور دينى
مسجد سلطان سليمان
مسجد سلطان سليمان
مساجد ديگر هم از بناهاى سلاطين عثمانى هست كه با وجود ديدن اين عالى بنا همهء آنها در نظر بيننده جلوه دارد . خاصه مسجد سلطان سليمان « 19 » اگرچه صحن دارد و وضع بنا قسم ديگر است ولى داخل گنبد مسجد به‌همين طرح جامع اياصوفيه است . پايه‌هاى طاق وسط آن بر روى ستونهاى سنگ مرمر است . خيلى قوى و مرتفع . دور هرستونى پانزده ذرع است . سه چهار پارچه بر روى هم گذاشته‌اند . ولى اين ستونها را خياره كرده و حاشيه‌ها داده‌اند كه به‌نظر يك پارچه مىآيد . بناى مسجد همه از سنگ ، داخل آن جميعا از سنگ مرمر است .
بسيار بناى عالى است . مناره‌هاى مرتفع دارد . اين قسم مساجد بسيار است .
مدارس معتبر هم به‌جهت تحصيل طلّاب دارند .
مدارس و كتابخانه‌ها
مدارس و كتابخانه‌ها
كتاب [ 58 ب ] خانه‌هاى بسيار معتبر دارند . رسم كتابخانه اين است كه جاى مخصوصى مثل مدرسه و مسجد مىسازند . انواع كتب از هرعلمى در آن خانه به‌طورهاى خوش گذارده‌اند . اين خانه متولّى و موقوفات مخصوص دارد . به‌جهت روشنايى و خدمت هركه خواهد به اين كتابخانه‌ها مىرود [ و ] مطالعه مىكند .
اگر خواهد ، استكتاب مىكند . از بردن كتاب به خارج ممنوع است . بسيار رسم خوبى است . جميع طلّاب از جانب دولت وظيفه دارند . به همهء مساجد روشنايى از طرف ناظر اوقاف داده مىشود . اگر بانى آنها موقوفاتى هم قرار داده باشد ، همه در ضبط ناظر اوقاف است [ كه ] در نهايت دقّت صرف مىكند .
امور دينى
امور دينى
از صنف طلّاب كه به اصطلاح آنها سفته گويند كه مخفف سوفته « 20 » باشد
( 19 ) . « اين محله و مسجد از بناهاى سلطان سليم خان اول پسر سليم خان است كه شهر سليمانيه نيز از بناهاى اوست » . ( سفرنامهء فراهانى ، ص 107 ) . ( 20 ) . سفته Softa : طلبهء مكتب - متعصب . ( ابراهيم اولغون و جمشيد درخشان ، فرهنگ تركى به پارسى ، از انتشارات بنياد فرهنگ ايران ) .