سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠١
وضع پلها
باغچه‌هاى باصفا ، در همهء اطاقها آيينه‌هاى بزرگ ، ساعتها ، چهل‌چراغ ، ديواركوب و تختها و صندليهاى اعلى گذارده‌اند . قطيفه و اسباب حمامها زياده از حد تمييز ، خدمتكارهاى حمام مؤدب ، اسباب قهوه و قليان ، اقسام شربتها هرچه بخواهند موجود است . در نهايت تمييزى [ است ] . واقعى در هيچ‌جا حمام و اسباب حمام به اين خوبى نخواهد بود .
سبيل‌خانه
سبيل‌خانه
كوچه‌ها اكثر وسيع [ 55 ب ] [ و ] همه سنگفرش [ اند ] . در ر [ ه ] گذرها به قول خود آنها سبيل‌خانه ، به اصطلاح ما سقاخانه‌هاى خيلى خوب هست . در خود اسلامبول در محلهء آق‌سراى « 16 » ، كوچهء وسيع طولانيى است كه عمارات و دكاكين بسياربسيار خوب دارد . از جاهاى آباد مشهور اسلامبول است . در وسط اين كوچه والدهء سلطان عبد المجيد خان ، سقاخانهء بسيار خوبى از سنگ مرمر [ كه ] تمام سنگها منبّت شده ، به وضع خوش ساخته است . پنجره‌ها تمام مطلّا ، واقعى ازجمله چيزهاى ديدنى است . مىگفتند بيست و پنج هزار ليره كه پنجاه هزار تومان باشد صرف حجارى اين سقّاخانه شده است . اين قسم بناها بسيار است .
وضع پلها
وضع پلها
از جملهء ابنيهء جديد كه خيلى تعريف دارد دو پل چوبى است كه به‌جهت عبور مردم بر روى دريا در محلى كه قدرى تنگ است ساخته شده است . ازجمله بناهاى عالى است . يكى از آن‌دو پل كه از اسلامبول به بيگ اغلى مىرود [ 56 آ ] ، خود پيمودم . هفتصد و پنجاه ذرع طول [ و ] بيست ذرع عرض او بود . اين پلها به طورى ساخته شده است كه از چشمهء وسط آنها واپورهاى كوچكى كه به جهت آمد و شد مردم و حمل اسباب در آباديهاى اطراف شهر كار مىكنند ، عبور
( 16 ) . فراهانى به اين محله اشاره نكرده است . محتملا همان محلهء اسلامبول است كه : « بيشتر بازار و دكاكين و مساجد در آن محله است » . ( سفرنامهء فراهانى ، ص 112 ) .