المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٨

كل

يعنى باز كردن و گشودن دست بطور كامل .

شاعر گويد :

ليس الفتى كلّ الفتى * الّا الفتى في ادبه

[ هيچ جوانمردى جوانيش كامل نيست مگر اينكه در ادبش كامل و جوانمرد باشد ] .

يعنى در فتوت و جوانمردى تام و كامل باشد .

دوم - كل در معنى پيوستن اشخاص و ذوات ، كه گاهى واژه كل در اين معنى به اسمهاى جمعى كه با - الف و لام - معرفه هستند نيز اضافه مىشود مثل اينكه مىگوئى : كل القوم - و زمانى به ضمير آن افزوده مىشود مثل آيات .

فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ - 30 / حجر ) .

لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ - 33 / توبه .

يا اينكه - كل - به اسم نكره مفرد اضافه مىشود ، مثل آيات :

وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ - 13 / اسراء ) .

وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ - 29 / بقره ) .

و غير از اينها آيات ديگر ، و چه بسا از حالت اضافه خالى باشد و آن اسم در تقدير كل باشد مثل آيات :

كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ - 33 / انبياء ) « 1 »

( 1 ) يعنى تمام ماه و خورشيد و زمين .