المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٣

يدي

ذلِكَ قَوْلُهُمْ بِأَفْواهِهِمْ - التوبه / 30 كه نشانه اختلاف آنهاست .

أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِها - الاعراف / 195 و أُولِي الْأَيْدِي وَ الْأَبْصارِ - الصاد / 45 اشاره به قوت و توانائى دست و چشم است و نيروئى كه در آنها موجودات .

وَ اذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ ذَا الْأَيْدِ - ص / 17 داود عليه السّلام كه پيامبرى نيرومند بود يادآورى كن .

حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ - يعنى در برابر نعمتى كه در جايگاهشان در آن بهره‌مند هستند جزيه ميدهند در حالى كه كوچك و ضعيفند . عبارت - عن يد - از نظر اعراب حال است يعنى اعتراف دارند كه نيروى شما از آنها برتر و بيشتر است و ملزم به آن هستند ، چون قرارداد دارند . فلانٌ يَدُ فلانٍ - او سرپرست و دوست و ياور اوست . اولياء خدا را هم - أَيْدِى اللّهِ گويند و بر اين معنى خداى فرمود :

إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ 10 / الفتح .

پس يد پيامبر يد خداى عز و جل است تائيد اين مطلب روايتى است كه نقل شده

« لا يزال العبد يتقرب إلي بالنوافل حتى أحببته فإذ أحببته كنت سمعه الذي يسمع به و بصره الذي يبصر به و يده التي يبطش به » .

يعنى با خواندن نمازهاى مستحبى بنده - خداوند نزديك مىشود تا اينكه او را دوست ميدارد و در چنين حالاتى خداوند ميفرمايد من گوش و چشم و دست او هستم كه با آنها ميشنود مىبيند و در راه خدا مىستيزد .