المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤١
يدي
شباهت گفته شده ، خانه منفرد و جدا از ساير خانه‌ها .
يدي
يدي
: يَدٌ عضو مخصوص بدن اصلش - يَدْيٌ - است زيرا جمعش - أَيْدٍ و يَدِىّ - است .
وزن افعل - در جمع - فعل بيشتر به كار ميرود مثل - افلس و اكلب - جمع فلس و كلب - يَدِىّ مثل عبيد است كه گاهى مانند أزمن و اجبل جمع بسته مىشود .
در آيه إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَنْ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ - المائده / 11 .
ميخواستند بشما دست درازى كنند و ستم كنند ، خداوند دستشان را از شما باز داشت .
أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِها - الاعراف / 195 آيا دستان ستم پيشه‌اى دارند ؟ يديان - هم به كار ميرود چون اصلش - يدى - است فعلش - يَدَيْتُهُ - است يعنى به دستش زدم ، اين واژه بطور استعاره براى نعمت - به كار ميرود - يَدَيْتُ إليه - به او نعمت دادم كه به . أَيَادٍ - جمع بسته مىشود شاعر گفته است :
بان له عندي يدى و انعما
- بخشش و نعمت‌هائى در حق من دارد . براى مالك بودن و در اختيار داشتن هم معنى مىشود مثل - هذا فى يد فلان يعنى در اختيار و مالكيت اوست .
إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَا الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكاحِ - البقره / 237 يا ببخشند يا كسى كه پيمان نكاح در دست اوست بخشش كند و در گذرد ، وقع في يدى عدل - در دستان عادلانى قرار دارد گاهى - يَد - بمعنى قدرت و