المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٩

نصف

نَصَارَى - اصحاب حضرت عيسى عليه السّلام هستند كه گفته اين نام از آيه :

كُونُوا أَنْصارَ اللَّهِ كَما قالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوارِيِّينَ مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ ؟ قالَ الْحَوارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ - آل عمران / 52 و نيز گفته‌اند نصارى - به نام قريه نَصْرَان - منسوب است - نَصْرَانِيّ - همين نسبت را مىرساند و جمعش - نَصَارَى - است .

قالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصارى عَلى شَيْءٍ - البقره / 113 نُصِرَ أرضُ بنى فلانٍ - يعنى زمين آنها باران خيز است . زيرا - مطر - كه همان باران است - نُصْرَةُ الأرضِ - نَصَرْتُ فلاناً - به او بخشش نمودم ، كه اين معني يا از - همان - نَصْرُ الأرض - و يا از يارى و كمك مشتق شده .

نصف

نصف

: نِصْف هر چيز يكى از دو قسمت آن است . گفت :

وَ لَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ - النساء / 12 و فَلَها نِصْفُ ما تَرَكَ - النساء / 176 نَصْفَانُ - ظرفى كه نصفش پر است . نَصَفَ النّهارُ و انْتَصَفَ - روز به نيمه رسيد . نصف الإزار - ساقه و پائين جامه و لباس .

نصف - پيمانه‌ايست كه گوئى نصف پيمانه اصلى و بزرگتر است و نيز بمعنى مقنعه و روسرى زنان . كه در واقع از نصف مقنعهء بزرگتر است . شاعر ميگويد :

سقط النَّصِيفُ و لم ترد إسقاطه * فتناولته و القتنا باليد « 1 »

( 1 ) شعر از نابغه ذبيانى شاعر قبل از اسلام است كه در باره عفت و پاكدامنى .