المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤١

نشأ

كه در اين آيه ظاهر شدن و بيرون آمدن آبش را به ايجاد و ظهور انسان از نطفه و خاك تشبيه كرده است . در آيه گفت :

أَ وَ مَنْ يُنَشَّؤُا فِي الْحِلْيَةِ - الزخرف / 18 يعنى كسى كه در زينت و زيور رشد مىكند و تربيت مىشود ( مثل دختران ) فرزندان خدا هستند ! ؟ كه به صورت - يَنْشَا - هم خوانده شده .

نام نيكو گر بماند ز آدمى * به كزو ماند سراى زرنگار سپس ميفرمايد : « اى انسانها شما از حيات دنيائى و آغازين خود آگاه شديد پس چرا حيات آخرت را متذكر نميشويد ؟ آيا بذر و تخمى را كه در زمين كاشتيد شما آن را در زير خاك به رشد و نمو رسانديد يا ما رويانديم ! ؟ اگر آنها را تباه سازيم با حسرت خواهيد گفت به كلى محروم شديم . آيا آبى را كه با شيرينى و گوارائى مينوشيد شما آنها را فرو ريزانديد يا ما نازل كرديم و اگر ميخواستيم آن را شور و تلخ كام ميكرديم ، آيا شكر گزارى نمىكنيد ! ؟ آيا آتشى را كه روشن ميكنيد در باره‌اش ميانديشيد كه چگونه در شاخه‌هاى درختان شعله‌هاى آتش نهاده‌ايم ، شما آنها را آفريده‌ايد يا ما آفريديم ! ؟ اين چهار معجزه خلقت يعنى رشد انسان از نطفه و خاك ، رشد گياهان از خاك ، ريزش بارانها براى گردش گردونه حيات موجودات و وجود آتش در درختان و گياهان را چه زيبا اشاره كرده‌اند . ز ابر آورد قطره‌اى سوى يم * ز صلب آورد نطفه‌اى در شكم ! از آن قطره لولوى - لالا كند * و زين صورتى سرو بالا كند ! دهد نطفه را صورتى چون پرى * كه كردست بر آب صورتگرى ! ؟ يا بگفته نظامى گنجوى : اى همه هستى ز تو پيدا شده * خاك ضعيف از تو توانا شده آنچه تغيير نپذيرد توئى * وانكه نمردست و نميرد توئى .