المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٠

نسى

در آيه فرمود : وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ - الكهف / 24 ابن عباس در تفسير اين آيه ميگويد :

يعنى وقتى كه چيزى را كه ميخواهى عمل كنى به زبان آوردى و عبارت - ان شاء اللّه - را نگفته‌اى هر وقت بيادت آمد آن را تكرار كن ، از اين روى گفتن - ان شاء اللّه - بعد از مدتى هم جائز است - عكرمه « 1 » ميگويد : معنى نَسِيتَ يعنى فراموش كردى در آيه فوق يعنى گناهى مرتكب شدى ، پس معنى آيه اينست كه هر گاه اراده و قصد انجام كار زشت يا گناهى نمودى خدايرا به ياد بياور تا ترا از آن كار باز دارد ، پس اصلش يادآورى چيزى است كه فراموش شده مثل - نقص - يعنى چيزى كه ناقص شده و در سخن معمولى نسيان اسمى است كه به آن كمتر توجه شده ، از اين روى ميگويند - احفظوا أَنْسَاءَكُمْ - يعنى فراموش شده را بخاطر بياور و آن را در خاطرت حفظ كن ، شاعر ميگويد :

كان لها في الارض نِسْياً نقصه - « 2 »

در آيه : نَسْياً مَنْسِيًّا مريم / 23

از كجا آمده‌ام آمدنم بهر چه بود * به كجا ميروم آخر ننمائى وطنم مرغ باغ ملكوتم نيم از عالم خاك * چند روزى قفسى ساخته‌اند از بدنم كيست در گوش كه او ميشنود آوازم * يا كدامين كه سخن مىنهد اندر دهنم . ( 1 ) يكى از راويان حديث و از صحابه امت در زمان خليفه دوم به جنگ مسيلمه كذاب گسيل شد و در جنگ يرموك از دنيا رفت در اكثر كتب تفاسير رواياتى در تفسير آيات از او نقل شده است . ( 2 ) مصراع فوق از - شنقرى - شاعر جاهلى است تمام بيت چنين است : كان لها فى الارض نسيا تقصه * على امها دان تخاطبك تبلت گوئى در زمين چيزى كم ارزش دارد و تو او را از ريشه كنده و از دست داده‌اى .