المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٥

نزل

أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ - المائده / 114 أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ - البقره / 9 اما در مورد نزول عذاب گفت :

إِنَّا مُنْزِلُونَ عَلى أَهْلِ هذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزاً مِنَ السَّماءِ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ العنكبوت / 104 « 1 » تفاوت معنى در انزال - و تنزيل - در وصف قرآن و فرشتگان در اينست كه :

1 - واژه - تَنْزِيل به جائى كه در آيه به او اشاره شده است و نزول تدريجى است اختصاص دارد كه جدا جدا و پى در پى نازل شده است .

2 - واژه - انزال عام است و فراگير « 2 » آياتى كه تنزيل در آنها به كار رفته يا انزال چنين است :

نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ - الشعراء / 193 كه نزل هم خوانده شده .

( 1 ) چنان كه در اين آيه هم بيان شده - عذاب يا سرنوشت شوم و نكبت بار هر فرد يا قومى نتيجه كارها و اعمال ناروا و فسق و ظلمى است كه قبلا با اختيار مرتكب شده‌اند و آن عذاب فرجام شوم اعمال آنهاست - بِما كانُوا يَفْسُقُونَ ) . كج روى جف القلم كج آيدت * راستى آرى سعادت زايدت آن سخن‌هاى چو مار و كژدمت * مار و كژدم گردد و گيرد دمت در جهان آتش چو بر دلهاى زدى * مايه نار جهنم آمدى . ( 2 ) و چون - انزال - عموميت دارد ، هم در مورد نزول تدريجى و هم نزول كلى و يكبارگى به كار ميرود ، چنان كه در دو آيه نزول سكينه و آرامش و همچنين فرود فرشتگان در جنگ بدر واژه - انزال - به كار رفته است . اما تنزيل فقط نزول تدريجى است .