المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٣

نزف

نزف

نزف

: نَزَفَ الماءَ - تمام آب چاه را بتدريج كشيد تا خشك شد . - بئر نَزُوف - چاهيكه آبش خشك شده - نُزْفَة بمعنى غرفه و اطاق است جمعش - نُزَف - است .

نُزِفَ دَمُهُ او دمعه - خون و اشكش خشك شد و با خونريزى خونش تمام شد . و از اين معنى به مرد مستى كه در اثر مستى فهم و شعورش را از دست داده نَزِيف - ميگويند ، در آيه فرمود :

لا يُصَدَّعُونَ عَنْها وَ لا يَنْزِفُونَ - الواقعه / 19 كه يُنْزِفُونَ - با ضمه حرف اول هم خوانده شده . يعنى :

بهشتيان از نعمت‌ها و نوشابه‌هاى پاك بهشتى نه هرگز سر دردى ميكشند و نه به كم خردى و بى عقلى و خمار دچار ميشوند بلكه به نعمت‌هائى كه پاداش عمل دنيوى آنهاست ميرسند - جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ ) .

أَنْزَفُوا - يعنى با نوشيدن شراب عقلشان از دست رفت و تمام شده كه از همان معنى تمام شدن آب چاه مشتق شده . ( خشك مغز و بى خرد شدند ) .

اين فعل در باب افعال مثل - أَنْزَفْتُ الشىءَ - يعنى آن كار را تمام كردم رساتر از فعل ثلاثى آن يعنى - نزفت - است .

در باره كسى كه در دعوا و خصومت دليل و برهانى ندارد ميگويند - نَزَفَ الرجل في خصومة - در مثل هم گفته‌اند - هو أَجْبَنُ من الْمَنْزُوف ضرطا - ( اين مثل در مورد كسانيست كه به نظر قوى هستند ولى بهنگام سختى و خطر باد و بروتشان از بين ميرود و از ترس ميميرند ، ميگويند مَنْزُوف - حيوانيست كه به سگ و گرگ شبيه است اما با يك فرياد جا خالى مىكند و از ترس جان ميدهد .

( مجمع الامثال 1 / 180 )