المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٢

ما

را از غير خدا ميپرستيد و ميخوانيد ، او اين گونه تفسير كرده است زيرا - ما هذه - فقط بر مبتدا داخل مىشود و استفهامى كه آخر جمله باشد مثل :

ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ - فاطر / 2 و مثل عبارت - ما تضرب اضرب .

چهارم : مَا - براى تعجب مثل :

فَما أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ - البقره / 175 مَا :

به صورت حرف اوّل در صورتى - ما - حرف است كه بعدش بمنزله مصدر باشد كه فعل مضارع را منصوب مىكند مثل :

وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ - البقره / 215 كه حرف ما با فعل - رزقنا - در تقدير مصدر است كه دلالت حرف - ان - را دارد كه ضمير به آن بر نميگردد چه لفظى و چه در تقدير .

و بر اين اساس آيه :

بِما كانُوا يَكْذِبُونَ - البقره / 10 به همين معنى تعبير شده است - مثل عبارت - اتانى القوم ما عدا زيدا - و در تقدير ظرف زمان مثل :

كُلَّما أَضاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ - البقره / 20 هر زمان كه نورى بايشان ميرسد راه ميرفتند .

و كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ - المائدة / 64