المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧١

ما

در وقتى كه به صورت جمع تعبير شود - هؤلاء - جمع . و در آيه :

وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقاً - النحل / 73 كه باز هم بمعنى جمع است آيه :

بِئْسَما يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمانُكُمْ - البقره / 93 دوم : مَا - به صورت نكره - آيات زير :

نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ - النساء / 58 يعنى چيز نيكوئى است كه به آن موعظه ميشويد .

و فَنِعِمَّا هِيَ - البقره / 271 كه جائز است - ما - در اين آيه نكره باشد و آيه :

ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها - البقره / 26 كه جائز است - ما - صله باشد و بعدش مفعول تقديرش اينست كه مثلى از مگس مىزند .

سوم - ما - به صورت استفهام كه از جنس چيزى پرسش مىشود و نوع آن و از صفت و نوع صفت و در باره غير انسان از اشياء سؤال مىشود .

بعضى از علماى نحو گفته‌اند كه گاهى از انسانها هم بوسيله - مَا - پرسش مىشود مثل آيه :

إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ - مؤمنون / 6 و إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ - العنكبوت / 42 خليل ابن احمد گفته است در آيه اخير - ما - به صورت استفهام يعنى چه چيزى