المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٨

ملك

مملكت - قدرت و سرزمين‌هائى است كه قدرتمند مالك آن است و مملوك در عرف زبان بردگانند كه تحت سيطره ملك هستند گفت :

عَبْداً مَمْلُوكاً - النحل / 75 ميگويند - فلان جواد بمملوكه - يعنى به آنچه دارد بخشنده است .

ملكه - ويژه قدرت بوده است - فلان حسن و الملكه - يعنى نيكى به زير - دست در قرآن - ملك العبيد - يعنى دست گفت :

لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ - النور / 58 و أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ - النساء / 36 و أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ و مَمْلُوك بوسيله پادشاهى يا نيكوكارى و يا قدرت ثابت مىشود .

مِلَاكُ الامر - چيزى از كار كه به آن اعتماد مىشود ، ميگويند : القلب ملاك الجسد - سلامتى دل و قلب آرامش بدن است .

الْمِلَاك تزويج است و أَمْلَكُوهُ - به او همسر داد - همسر به قدرتى كه در سياست و تدبير منزل به كار ميرود تشبيه شده است و به همين جهت گفته‌اند : كاد العروس ان يكون ملكا - داماد در حكم ملك است .

مَلِكَ الابلُ و الشاء - شتر يا گوسفند جلو گله كه ساير شتران و گوسفندان دنباله‌رو آنها هستند .

مَلْك و مِلْك - تسلط و قدرت بر ديگرى داشتن است خداى تعالى فرمود :

ما أَخْلَفْنا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنا - طه / 87 .

( پس از بازگشت موسى عليه السّلام از كوه طور و اعتراض به پرستش گوساله سامرى ، به او گفتند ما با اختيار و ميل خود خلاف نكرديم ) .