المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٧

مكر

مكر

مكر

: مَكْر يعنى با حيله و نيرنگ كسى را از مقصدش دور كنند و برگردانند كه دو گونه است - مكر پسنديده كه بوسيله آن قصد كار خوبى بشود در اين معنى گفت :

وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ - آل عمران / 54 .

و مكر و حيله مذموم و ناپسند كه كسى كار زشتى را قصد كند .

وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ - فاطر 43 .

و وَ إِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا - الانفال / 30 .

و فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ مَكْرِهِمْ - النمل / 51 .

اما در مورد حيله خوب و بد آيه :

وَ مَكَرُوا مَكْراً وَ مَكَرْنا مَكْراً - النمل / 50 .

بعضى گفته‌اند - مكرى كه از سوى خدا براى كار نيك است همان مهلت دادن به بنده است تا از امور دنيائى و متاع دنيوى بهره‌مند شده و تمكين يابد و جزايش را ببيند .

از اين جهت على عليه السّلام فرمود :

« من وسع عليه دنياه و لم يعلم انّه مكر به فهو مخدوع عن عقله » .

يعنى كسى كه دنيا برايش توسعه داشت و نفهميد كه بدست آوردن افزون بر نياز از متاع دنيا براى او فريبى است كه گرفتار نيرنگش شد ، و براى كار نيك