المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠

كره

4 - مقصود از - كَرْه - در آن آيه كسى است كه با او جنگ مىشود و مجبور مىشود به اين كه ايمان بياورد .

5 - نظر پنجم از ابو العاليه و مجاهد است كه گفته‌اند : مقصود اينستكه همه به آفريده شدنشان از سوى خداوند اقرار دارند هر چند كه در پرستش به خداوند شرك مىورزند ، مثل آيه :

وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ - 87 / زخرف ) .

( اگر از ايشان بپرسى چه كسى آنها را آفريده است ميگويند اللّه ) .

6 - نظر ديگر از ابن عباس است كه مىگويد : طَوْعاً وَ كَرْهاً - 83 / آل عمران ) يعنى همه با حالاتى كه از وجود آنها خبر مىدهد تسليم شده‌اند هر چند كه بعضى از ايشان با گفتار كفر بورزند و آن همان اسلام است كه در جهان اوليه ( عالم ذر ) آنجا گفت : أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ ، قالُوا بَلى - 172 / اعراف ) و اين همان دلائل عقلى آنها است كه بر آن سرشته شده‌اند و اقتضاء مىكند كه تسليم شوند و به اين معنى آيه :

وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ - 15 / رعد ) اشاره دارد « 1 » .

( 1 ) تمام آيه چنين است مىگويد : وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ ( 15 / رعد ) . هر چه در آسمانها و زمين است با ميل و اكراه با سايه‌هاشان بامدادان و شبانگاهان خداى را سجده مىكنند . كه در اين آيه حركت سايه دليلى بر گذران عمر و حركت به سوى نقطه كمال و هستى عالم در كل موجودات است چون سراسر عالم را نور هستى فرا .