الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٧٦

نوع چهل و هفتم در ناسخ و منسوخ قرآن

فرمودهء خداوند : ( وَ قاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً . . . ) « 1 » ، ابن جرير اين را از عطاء بن ميسره آورده است .

5 - فرمودهء خداى تعالى : ( وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ . . . ) « 2 » ، تا : ( مَتاعاً إِلَى الْحَوْلِ ) « 3 » به آيهء : ( أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً ) « 4 » نسخ گرديد ، و وصيت به آيهء ارث ، و مسكن نزد بعضى ثابت و نزد بعضى ديگر منسوخ است به حديث : « و لا سكنى » .

6 - فرمودهء خداى تعالى : ( وَ إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ ) « 5 » نسخ شده به آيهء بعد : ( لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها ) « 6 » .

و از سورهء آل عمران :

فرمودهء خداوند تعالى : ( اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ ) « 7 » ، گويند كه : منسوخ است به آيه :

( فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ) « 8 » ، و به قولى : نسخ نشده بلكه محكم است . و آيه‌اى جز اين نيست كه ادعاى نسخ در آن صحيح باشد .

و از سورة النساء :

فرمودهء خداى تعالى : ( وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ ) « 9 » منسوخ است به فرمودهء خداوند : ( وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ ) « 10 » .

و فرمودهء خداوند : ( وَ إِذا حَضَرَ الْقِسْمَةَ . . . ) « 11 » ، بقولى : منسوخ شده ، و بقولى : نه ، ولى مردم در عمل به آن سستى نموده‌اند .

فرمودهء خداوند تعالى : ( وَ اللَّاتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ ) « 12 » : به آيهء نور نسخ شده است .

و از سورة المائدة :

فرمودهء خداى تعالى : ( وَ لَا الشَّهْرَ الْحَرامَ ) « 13 » ، با اباحهء قتال در ماه حرام منسوخ است .

فرمودهء خداى تعالى : ( فَإِنْ جاؤُكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ ) « 14 » به فرمودهء

( 1 ) . توبة ، 36 ( 2 ) . بقرة ، 234 ( 3 ) . بقرة ، 240 ( 4 ) . بقرة ، 234 ( 5 ) . بقرة ، 284 ( 6 ) . بقرة ، 286 ( 7 ) . آل عمران ، 102 ( 8 ) . تغابن ، 16 ( 9 ) . نساء ، 33 ( 10 ) . انفال ، 75 ( 11 ) . نساء ، 8 ( 12 ) . نساء ، 15 ( 13 ) . مائدة ، 2 ( 14 ) . مائدة ، 42