الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٩

نوع هفتاد و يكم دربارهء نامهاى كسانى كه آياتى قرآنى درباره‌شان نازل شده

نوع هفتاد و يكم دربارهء نامهاى كسانى كه آياتى قرآنى درباره‌شان نازل شده

نوع هفتاد و يكم دربارهء نامهاى كسانى كه آياتى قرآنى درباره‌شان نازل شده

در اين باره تأليف علىحده‌اى از برخى قدما ديده‌ام ، ولى هنوز پاكنويس نشده بود ، و كتاب اسباب النزول و المبهمات از اين فن بىنياز مىنمايند ، و ابن أبى حاتم گفته : از حسين بن زيد طحّان ياد شده كه گويد : به ما خبر داد اسحاق بن منصور از قيس از اعمش از منهال از عبّاد بن عبد اللّه كه گفت : على [ عليه السلام ] فرمود :

احدى در قريش نيست مگر اينكه دربارهء او آيه‌اى نازل شده است ، به او گفته شد :

دربارهء تو چه نازل شد ؟ فرمود : ( وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ ) « 1 » .

و از مثالهاى اين فن روايتى است كه احمد و بخارى از سعد بن أبى وقّاص آورده‌اند كه گفت : دربارهء من چهار آيه نازل شد : ( يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ ) « 2 » ، ( وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حُسْناً ) « 3 » ، و آيهء تحريم خمر ، و آيهء ميراث .

و ابن أبى حاتم از رفاعه قرظى آورده كه گفت : ( وَ لَقَدْ وَصَّلْنا لَهُمُ الْقَوْلَ ) « 4 » دربارهء ده نفر نازل شد كه من يكى از آنهايم .

و طبرانى از ابو جمعه جنيد بن سبع - و بقولى : حبيب بن سباع - آورده كه گفت :

دربارهء ما نازل شد ( وَ لَوْ لا رِجالٌ مُؤْمِنُونَ وَ نِساءٌ مُؤْمِناتٌ ) « 5 » كه نه تن بوديم هفت مرد و دو زن .

( 1 ) هود ، 17 ( 2 ) انفال ، 1 ( 3 ) عنكبوت ، 8 ( 4 ) قصص ، 51 ( 5 ) فتح ، 25