الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٣

فصلى در : [ بيان آيات مبهم ]

11 - ( وَ قالَتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ آمِنُوا . . . ) « 1 » ، آنان دوازده تن از يهوده بوده‌اند كه نام اين افراد از آنها برده شده : عبد اللّه بن الضيف ، و عدىّ بن زيد ، و حارث بن عمرو .

12 - ( كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ ) « 2 » ، عكرمه گفته : دربارهء دوازده نفر نازل شد از جمله : ابو عامر راهب ، و حارث بن سويد بن الصامت ، و وحوح بن الأسلت ، ابن عسكر افزوده : طعيمة بن أبيرق .

13 - ( يَقُولُونَ هَلْ لَنا مِنَ الْأَمْرِ مِنْ شَيْءٍ ) « 3 » از كسانى كه اين سخن را گفته‌اند : عبد اللّه بن أبىّ نام برده شده .

14 - ( يَقُولُونَ لَوْ كانَ لَنا مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ ما قُتِلْنا هاهُنا ) « 4 » از جمله كسانى كه اين سخن را گفته‌اند : عبد اللّه بن أبىّ و معتّب بن قشير را نام برده‌اند .

15 - ( وَ قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا قاتِلُوا ) « 5 » ، گويندهء اين حرف عبد اللّه پدر جابر بن عبد اللّه انصارى بوده و كسانى كه به آنها اين سخن گفته شده : عبد اللّه بن أبىّ و يارانش بوده‌اند .

16 - ( الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّهِ ) « 6 » هفتاد نفر بوده‌اند ؛ از جمله : ابو بكر و عمر و عثمان و على [ عليه السلام ] و زبير و سعد و طلحه و ابن عوف و ابن مسعود و حذيفة - بن اليمان و ابو عبيدة ابن الجراح .

17 - ( الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ ) « 7 » ، از جمله كسانى كه اين سخن را گفته‌اند :

نعيم بن مسعود اشجعى نام برده شده است .

18 - ( الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَ نَحْنُ أَغْنِياءُ ) « 8 » ، اين سخن را فنحاص گفته ، بقولى : حىّ بن اخطب ، و بقولى : كعب بن الاشرف .

19 - ( وَ إِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ ) « 9 » ، دربارهء نجاشى نازل شد ، و بقولى : دربارهء عبد اللّه بن سلام و اصحابش .

20 - ( وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالًا كَثِيراً وَ نِساءً ) « 10 » ، ابن اسحاق گفته : فرزندان صلبى آدم چهل تن در بيست شكم بودند ، هر شكمى يك پسر و يك دختر ، و از پسرانش

( 1 ) آل عمران ، 72 ( 2 ) آل عمران ، 86 ( 3 ) آل عمران ، 154 ( 4 ) آل عمران ، 154 ( 5 ) آل عمران ، 167 ( 6 ) آل عمران ، 172 ( 7 ) آل عمران ، 173 ( 8 ) آل عمران ، 181 ( 9 ) آل عمران ، 199 ( 10 ) نساء ، 1