الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٤٦٤
فصلى در : [ بيان آيات مبهم ]
21 - ( قالَ رَجُلانِ ) « 1 » : آن دو يوشع و كالب بودند .
22 - ( نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ ) « 2 » آنها قابيل و هابيل بودهاند و هابيل كشته شده است .
23 - ( الَّذِي آتَيْناهُ آياتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها ) « 3 » ، بلعم ، و گفته مىشود : بلعام بن آير ، و گفته مىشود : باعر ، و بقولى : باعور . و بقولى : او أميّة بن أبى الصلت ، و بقولى : صيفى بن راهب ، و بقولى : فرعون - كه غريبترين اقوال است - مىباشد .
24 - ( وَ إِنِّي جارٌ لَكُمْ ) « 4 » ، منظورش سراقه بن جعشم مىباشد .
25 - ( فَقاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ ) « 5 » ، قتاده گفته : آنها ابو سفيان و ابو جهل و أميّة بن خلف و سهيل بن عمرو و عتبة بن ربيعه .
26 - ( إِذْ يَقُولُ لِصاحِبِهِ ) « 6 » ، او ابو بكر صديق بوده است .
27 - ( وَ فِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ ) « 7 » ، مجاهد گفته : آنها عبد اللّه بن أبىّ بن سلول رفاعة بن التابوت و أوس بن قيظىّ بودهاند .
28 - ( وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ ائْذَنْ لِي ) « 8 » ، او جدّ بن قيس بوده است .
29 - ( وَ مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ ) « 9 » ، او ذو الخويصرة بوده است .
30 - ( إِنْ نَعْفُ عَنْ طائِفَةٍ مِنْكُمْ ) « 10 » ، او مخشىّ بن حميّر مىباشد .
31 - ( وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ ) « 11 » ، او ثعلبة بن حاطب است .
32 - ( وَ آخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ ) « 12 » ، ابن عبّاس گفته : آنها هفت نفرند :
ابو لبابه و همراهانش ؛ و قتاده گفته : آنها هفت نفر از انصار بودهاند : ابو لبابه ، جدّ بن قيس ، خذام ، أوس ، كردم ، و مرداس .
33 - ( وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ ) « 13 » ، آنها هلال بن أميّة ، و مرارة بن الرّبيع ، و كعب بن مالك ، مىباشند ، و آنها هستند كه از سپاهيان اسلام تخلّف جستند .
34 - ( وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً ) « 14 » ، ابن اسحاق گفته : دوازده تن از انصار بودهاند : خذام بن خالد ، ثعلبة بن حاطب كه از فرزندان امية بن زيد است ، معتّب بن قشير ، ابو حبيبة بن الأزعر ، عبّاد بن حنيف ، جارية بن عامر و دو فرزندش
( 1 ) مائدة ، 23 ( 2 ) مائدة ، 27 ( 3 ) أعراف ، 175 ( 4 ) أنفال ، 48 ( 5 ) توبة ، 12 ( 6 ) توبة ، 40 ( 7 ) توبة ، 47 ( 8 ) توبة ، 49 ( 9 ) توبة ، 58 ( 10 ) توبة ، 66 ( 11 ) توبة ، 75 ( 12 ) توبة ، 102 ( 13 ) توبة ، 106 ( 14 ) توبة ، 107