الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٤١٦

فصلى [ در أقسام امثال قرآن ] :

گفتم : آيا يافته‌اى كه : « فى الحركات البركات - در حركتها بركتها هست » ؟ گفت :

در فرمودهء خداى تعالى : ( وَ مَنْ يُهاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُراغَماً كَثِيراً وَ سَعَةً - و هركس در راه خدا هجرت كند در زمين گريزگاههاى بسيار و گشايش در أمور خواهد يافت « 1 » .

گفتم : يافته‌اى كه : « كما تدين تدان - چنان كه خوار مىكنى خوار شوى » ؟

گفت : در فرمودهء خداى تعالى : ( مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ - هركس بدى انجام دهد كيفر آن را مىبيند « 2 » گفتم : آيا در آن مىيابى گفتار عرب را كه : « حين تقلى تدرى - چون بجوشد خواهى دانست » ؟ گفت : ( وَ سَوْفَ يَعْلَمُونَ حِينَ يَرَوْنَ الْعَذابَ مَنْ أَضَلُّ سَبِيلًا - چون عذاب را ببينند به زودى خواهند دانست كه گمراه‌ترين كيست « 3 » .

گفتم : آيا در آن يافته‌اى كه : « لا يلدغ المؤمن من جحر مرّتين - مؤمن از يك سوراخ دو بار گزيده نشود » ؟ گفت : ( هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلَّا كَما أَمِنْتُكُمْ عَلى أَخِيهِ مِنْ قَبْلُ - آيا شما را بر او ايمن دارم چنان كه پيشتر بر برادرش [ يوسف ] ايمن داشتم « 4 » .

گفتم : آيا در آن مىيابى : « من أعان ظالما سلّط عليه - هركس ظالمى را يارى دهد بر او مسلّط گردد » ؟ گفت : ( كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَ يَهْدِيهِ إِلى عَذابِ السَّعِيرِ - بر او لازم شده كه هركس شيطان را دوست و پيشواى خود سازد شيطان او را گمراه نموده و به عذاب جهنم رهبرى كند « 5 » .

گفتم : آيا در آن مىيابى مثل عربها را كه : « لا تلد الحيّة الّا حيّة - مار جز مار نزايد » ؟ گفت : فرمودهء خداى تعالى : ( وَ لا يَلِدُوا إِلَّا فاجِراً كَفَّاراً - و از آنها جز بدكار كافر متولد نگردد « 6 » .

گفتم : آيا در آن مىيابى : « للحيطان آذان - ديوار گوش دارد » ؟ گفت :

( وَ فِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ - و در ميان شما ( مسلمانان ) از آنها ( منافقان ) جاسوسانى هستند « 7 » .

گفتم : آيا در آن مىيابى : « الجاهل مرزوق و العالم محروم » ؟ گفت : ( مَنْ كانَ فِي الضَّلالَةِ فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمنُ مَدًّا - هر آنكه در مسير گمراهى افتد خداى رحمان او را

( 1 ) نساء ، 100 ( 2 ) نساء ، 123 ( 3 ) فرقان ، 42 ( 4 ) يوسف ، 64 ( 5 ) حج ، 4 ( 6 ) نوح ، 27 ( 7 ) توبة ، 47