الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٨

فصلى [ در اينكه فواتح سور از متشابه است ]

آسمانها و زمين است .

18 - و ازاين‌گونه است فرمودهء خداوند : ( سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ ) « 1 » يعنى :

براى جزا دادن به شما قصد خواهيم كرد .

توجه :

توجه :

ابن اللّبان گفته : فرمودهء خداوند : ( إِنَّ بَطْشَ رَبِّكَ لَشَدِيدٌ ) از متشابه نيست زيرا كه آن را در آيهء بعدى تفسير كرده كه : ( إِنَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَ يُعِيدُ ) « 2 » تا توجه دهد كه « بطش - به سختى گرفتن » پروردگار عبارت است از تصرّف او در آغاز و بازگرداندنش ، و همهء تصرفاتش در مخلوقاتش .

فصلى [ در اينكه فواتح سور از متشابه است ]

فصلى [ در اينكه فواتح سور از متشابه است ]

و از اقسام متشابه اوايل سوره‌ها مىباشد ، و مختار در اين مورد نيز آن است كه از اسرارى هستند كه جز خداى تعالى كسى نمىداند ، ابن المنذر و غير او از شعبى آورده كه از فواتح سور سؤال شد ، در جواب گفت : همانا هر كتابى را سرّى هست ، و براستى كه سرّ اين قرآن سرآغاز سوره‌هاست .

و عده‌اى ديگر در معنى آنها غوطه‌ور شده‌اند ، كه ابن أبى حاتم و غير او از طريق أبو الضّحى از ابن عبّاس آورده كه در معنى : ( الم ) گفت : أنا اللّه أعلم ، و دربارهء فرمودهء خداوند : ( المص ) گفت : أنا اللّه أفصل ، و دربارهء ( الر ) گفت : أنّا اللّه أرى .

و از طريق سعيد بن جبير آورده كه ابن عبّاس دربارهء فرمودهء خداوند : ( الم ) ، ( حم ) ، و ( ن ) گفت : اسم مقطّع مىباشند .

و از طريق عكرمه از ابن عبّاس آورده كه گفت : ( الر و حم و ن ) حروف پراكنده‌شدهء الرحمن مىباشند .

( 1 ) . رحمن ، 31 ( 2 ) . بروج ، 12 و 13 .