الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٤

گونهء چهاردهم - ايغال ، يا امعان :

9 - پس راهنمايى كن چنان كه شيوه‌هاى فضيلت تو است حيرتم را بر طرف ساز ، كه مرا در بيان آن دستى نيست .

توجه :

توجه :

اعادهء معنى ظاهر بهتر از تكرار لفظ آن است چنان كه در آيات سابق گذشت :

( إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ ) « 1 » ، ( إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا ) « 2 » ، و مانند اينها .

و از اين گونه است : ( ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ لَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ اللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ - دوست ندارند كسانى كه از اهل كتاب كفر ورزيده‌اند و مشركين [ دوست ندارند ] اينكه خبرى از سوى پروردگارتان بر شما نازل شود و خداوند هركس را بخواهد به رحمت خود اختصاص دهد « 3 » كه فرودآوردن خير با ربوبيّت سازگار است ، و اعادهء آن با لفظ « اللّه » به جهت اين است كه اختصاص دادن خير به مردم مناسب الهيت است ، چون دايرهء ربوبيت وسيع‌تر مىباشد .

و از اين قبيل است : ( الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ ) تا آنجا كه فرموده : ( بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ ) « 4 » .

و اعادهء آن در جملهء ديگر بهتر از اعاده در يك جمله است چون بين آنها فاصله شده ، و پس از طولانى شدن بهتر از إضمار است تا ذهن مشغول نماند به سبب آنچه به آن بازمىگردد و آنچه آغاز شده از دستش برود ، مانند فرمودهء خداوند :

( وَ تِلْكَ حُجَّتُنا آتَيْناها إِبْراهِيمَ عَلى قَوْمِهِ ) « 5 » پس از آنكه فرموده : ( وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ ) « 6 » .

گونهء چهاردهم - ايغال ، يا امعان :

گونهء چهاردهم - ايغال ، يا امعان :

و آن پايان دادن سخن به چيزى است كه نكته‌اى را كه تماميت معنى به آن بستگى


( 1 ) أعراف ، 170 ( 2 ) كهف ، 30 ( 3 ) بقرة ، 105 ( 4 ) أنعام ، 1 ( 5 ) أنعام ، 83 ( 6 ) أنعام ، 74