الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٣٩

نوع پنجاه و سوم در تشبيه و استعاره‌هاى قرآن

نوع پنجاه و سوم در تشبيه و استعاره‌هاى قرآن

نوع پنجاه و سوم در تشبيه و استعاره‌هاى قرآن

تشبيه از بالاترين انواع بلاغت و شريف‌ترين آن است .

مبرّد در الكامل گفته : اگر كسى ادّعا كند : بيشتر كلام عرب است بعيد نيست .

و أبو القاسم بن البندار بغدادىّ تشبيهات قرآن را در كتاب مستقلّى به نام الجمان تدوين كرده است .

و جماعتى - از جمله سكّاكى - آن را تعريف كرده‌اند به اينكه : دلالت بر مشاركت چيزى با چيزى در معنى است .

و ابن أبى الاصبع گفته : بيرون بردن أغمض ( پيچيده‌تر ) به أظهر است .

و ديگرى گفته : پيوست نمودن چيزى در وصف به چيزى ديگر .

و بعضى گفته‌اند : تشبيه آن است كه يكى از أحكام مشبّه به را براى مشبّه اثبات نمايى ، و منظور از آن مأنوس ساختن نفس است به اينكه آن را از پوشيدگى به آشكارى بيرون آورد ، و بعيد را به قريب نزديك گرداند تا بيانى را برساند .

و بقولى : پرده‌بردارى از روى معنى مقصود با اختصار مىباشد .

و أدوات آن حروف و اسماء و أفعالى مىباشند ، حروف كاف است ، مثل :

( كَرَمادٍ ) « 1 » ، و كأنّ مانند : ( كَأَنَّهُ رُؤُسُ الشَّياطِينِ ) « 2 » ، و اسماء : « مثل » و « شبه » و مانند


( 1 ) . ابراهيم ، 18 ( 2 ) . صافات ، 65