اسئله و اجوبه رشيدى ( فارسى ) — الصفحة ٣٦

[ رساله در اثبات حشر اجساد ]

اين معنى اشارتست بذانج تا حقيقت : « قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ » « 1 » . بظهور بيوسته باشذ .

و بدانند كه حق تعالى در مبدأ آدمى را به حكم « لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ و حكم آيت « وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ ممتاز و نيكو آفريذه و ايشان را مكرم كردانيذه و هر بذى كه ازيشان صادر ميشوذ به حكم : « ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ ط « 2 » » . هر نيكوئى كه باشذ ، از حق دانند و بذى از نفس خوذ كه بعد از آن واقع ميشوذ . و جون بذى كنند و مخالفت امر حق نمايند ، حق تعالى قادر باشذ بر آنكه مخالف آن را سزا و جزا دهذ و ايشان را آفريذه ، همجنين قادر باشذ بر آنكه ايشان را بواسطهء اعمال سيّئه و مخالفت امر حقّ به : « أَسْفَلَ سافِلِينَ » « 3 » فرو برذ .

و حقّ تعالى هركز صورت ظلم بخوذ حواله نكنذ و اكر تصوّر كنيم كه كسى ظالم باشذ ، ظلم بخوذ حواله نكنذ فكيف كه عادل باشذ . اين معنى صورت عدل و قهر و غيرت و اعمال سيّئه آدميان آنست كه حق تعالى بخوذ حواله نفرموذه . و اكر قائلى كويذ كه جرا صفت درجات و كمال ايشان درين آيت بخوذ حوالت نكرده ؟ كوئيم : جهت آنكه درين معنى كه فرموذه : « لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ » « 4 » . اين معنى نيز مندرج است كه جون هنوز هيج عبادتى نكرده باشند بر آن وجه كه در حق ايشان كرامتى كرده باشذ بالضّروره ، جون عبادت و خيرات كنند و مخالفت امر او نكنند بطريق اولى بوذ كه در حقّ ايشان كرم زيادت از كذشته فرمايذ . و اين معنى ضمنا مقرّر است جهت آنكه نباذا كه تصور كنند كه ديكرى قادر است بر خلاص مخالفان امر حق با غيرى جزا و حاكم هست ، ميفرمايذ : « ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِينَ » « 5 » تا اين معنى نيز بنزد عموم محقق كردذ و بر كناهان مبادرت ننمايند اكر كناهى كرده باشند به حكم : « لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ » « 6 » . توبه كرده رجوع با حضرت او كنند و بدانند كه آن كناه ازيشان بوذه كه حقّ تعالى فرموذه كه از ان اجتناب نمايند و خلاف او كرده و سبب كناه ايشان نفس امّارهء ايشان بوذه باشذ ، جه

( 1 ) - النساء ( 4 ) : 78 ( 2 ) - ايضا : 79 ( 3 ) - التين ( 95 ) : 5 ( 4 ) - ايضا : 4 ( 5 ) - ايضا : 5 ( 6 ) - الزمر ( 39 ) : 53