اسئله و اجوبه رشيدى ( فارسى ) — الصفحة ١٦

[ رساله در اثبات حشر اجساد ]

اعمال سيّئه زيادت كنند عذاب ايشان نيز بحسب اعمال سيّئه هر يك ازيشان زيادت و مختلف كردذ و صدق اين تقرير قوله تعالى « ظُلُماتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْضٍ » ، و از آن جمله بعضى آنكه حق تعالى مجملا حكم ايشان خلود در دوزخ كرده و بعضى آنكه كيفيّت كناه و كيفيّت احوال عقاب ايشان مفصّل ياذ كرده كه : « إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْها لا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوابُ السَّماءِ وَ لا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِياطِ ط » « 1 » .

كوئيم : جون كسانى كه تكذيب آيات كنند و هم تكبّر نمايند بر آن ، لا شكّ بواسطه اضافت تكبّر كه آن به حكم آيت : « فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ ط أَبى وَ اسْتَكْبَرَ وَ كانَ مِنَ الْكافِرِينَ » « 2 » . و حديث نبوى است : « حكاية عن اللّه سبحانه و تعالى : الكبرياء ردائى و العظمة ازارى فمن نازعنى فيهما ادخلته فى النّار و لا ابالى » . صفتى عظيم مذموم است كه بنده را باشذ عذابى ديكر بر آن افزوذه كردذ بر وجهى كه مناسب و لايق آن باشذ . و حقّ تعالى بحسب عدالت حكم آن نيز فرموذه و لايق ديذه و معيّن و مقدّر بوذه ، جنانجه بايذ و شايذ .

و اكر قائلى كويذ كه به حكم : « تخلّقوا باخلاق اللّه » ، هر كس كه شبه صفات حقّ تعالى درو بيشتر باشذ و او تشبّه بذان زيادت كند ، كمال او زيادت بوذ ، مانند صفات علم و ارادت و قدرت و حكمت و فضل و كرم و رحمت و امثال آن . و تكبّر جون از جمله صفات حقّ است .

بايستى كه جون آن صفت نيز دريشان بوذى و جندان‌كه زيادت بوذى مستحسن‌تر بوذى و نيست و بجه سبب حق تعالى و هيج كس از مردم بسنديذه نمىدارند و تا اين غايت مذموم است .

كوئيم : اين ضعيف درين باب رسالهء ساخته است در جواب سؤال علما و در كتاب « بيان الحقائق » از مصنّفات اين ضعيف . و درين مجموعه نيز درج كرده و بيان آن بشرح و بسط كرده . از آنجا مطالعه كنند تا اين معنى با فوايد ديكر كه در ضمن آنست معلوم كنند و بنزد ايشان محقق كردذ كه آن عظيم و نابسنديذه است و جهت آن حقّ تعالى على حده حكم و جزاء متكبّران بجند موضع ، جنانجه ياذ كرده شذ ، در قرآن فرموذه و درين صورت كه با تكذيب آيات جمع ميشوذ ، جهت حكمى ديكر قوىتر ميفرمايذ . جه وقتى كه مردم مسلمان متكبّر باشند آن را حكمى ديكر توانذ بوذ ، و جون هم كافر باشذ و هم متكبّر ، آن تكبّر را حكمى ديكر توانذ بوذ . و جون كفّار و مشركان و افعال سيّئه كه


( 1 ) - الاعراف ( 7 ) : 40 ( 2 ) - البقرة ( 2 ) : 34