اسئله و اجوبه رشيدى ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٠

[ تدوير زمين : رساله در علم هيأت ]

بعد از آن فرموذ كه : « لِيُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنافِقِينَ [ 160 ] وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِكِينَ وَ الْمُشْرِكاتِ وَ يَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً « 1 » ، لام ليعذّب متّصل است بكلمهء عرضنا . و بعضى كفته‌اند متّصل است بجميع آنجه درين سوره است . و بعضى كفته‌اند كه لام عاقبت است .

و اين دليل آن قولست كه ياذ كرده شذ ، جهت آنكه هر دو صنف را ذكر فرموذ دلالت مىكنذ كه انسان اسم هر دو صنف است . و معنى امانت آنست كه خداى تعالى امانت را لازم بر انسان [ كرد ] ، منافقان و مشركان قبول نكردند ، ايشان را عذاب كنذ . و مؤمنان قبول كردند ، ايشان را توبت دهذ ، و كناههاء ايشان بيامرزذ : « وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً » « 2 » اين بوذ اقوال مفسّران كه ياد كرده شذ .

مىكوئيم : كه جون ارادت حقّ تعالى بر مقتضى : « كنت كنزا مخفيّا فأحببت ان اعرف فخلقت الخلق لاعرف » ، بر آن جمله بوذ كه او شناخته شوذ به حكم : « فخلقت الخلق لاعرف » . مخلوقات را در حيّز وجود آورد . بموجب آيات : « اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ » « 3 » « اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ » « 4 » . و « اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما » « 5 » از براء برستش خويش كه : « وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ » « 6 » . خصوص انسان را كه حامل اعباء امانتست بموجب خطاب الهى كه :

« يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ » « 7 » . و انواع مصنوعات را موجود كردانيذ به جهت انسان كه : « الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِراشاً وَ السَّماءَ بِناءً وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ » « 8 » .

( 1 ) - الاحزاب ( 33 ) : 73 ( 2 ) - ايضا ( 3 ) - ابراهيم ( 14 ) : 32 ( 4 ) - الزمر ( 39 ) : 62 ( 5 ) - السجده ( 32 ) : 4 ( 6 ) - الذاريات ( 51 ) : 56 ( 7 ) - البقرة ( 2 ) : 21 ( 8 ) - ايضا : 22