بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٧

فصل هشتم

فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ « 1 » يعنى اگر به شما ستمى و تجاوزى روا داشتند شما نيز به همان اندازه بر آنان تجاوز كنيد .

اين امر براى هر مكلّف ثابت نيست و بر كسى كه به او تعلّق پيدا كرده در همهء احوال تعلّق ندارد ؛ بلكه مخصوص حالتى است كه انسان با دوزخهاى نفس بسر برد و نتواند بر آنكه بر وى ستم روا داشته گذشت نمايد .

امّا اگر در كسى امكان گذشت بر گنه كار وجود دارد و از دوزخ نفس بيرون آمده به حالى رسيده است كه برايش گذشت از ستمگر امكان دارد ، اين حكم دربارهء او نيست همين است معنى آنچه در اخبار وارد شده است ؛ كه محكم آنست كه بدان عمل مىشود و متشابه آن است كه بر جاهل مشتبه مىشود .

و نيز فرموده‌اند : محكم آنست كه بر آن عمل مىشود و متشابه آنست كه برخى از آن با بعضى ديگر شباهت دارد .

و همين است معنى آنچه در اخبار آمده است : محكم آنست كه بر آن ايمان داريم و عمل مىكنيم و آئين ما بر آنست .

متشابه آنست كه بدان ايمان داريم ولى به آن عمل نمىكنيم ؛ يعنى ، ما از مقام متشابه و عروض حالات بالاتر و برتر شده‌ايم ، پس آنچه كه به ما متعلّق شود زائل نمىشود و محكم است ، و آنچه كه متشابه شود ، متعلّق به ما نيست به آن ايمان مىآوريم و به آن عمل نمىكنيم .

محكم و متشابه معنى ديگرى هم دارد و آن اين است كه در محكم ، دلالت بر معنى خود قطعى و محكم است به نحوى كه احتمال و اشتباه

( 1 ) سوره بقره - آيه 190