اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٢
مقدمات حركت قواى دولتى براى سركوبى عشاير اردبيل
مقدمات حركت قواى دولتى براى سركوبى عشاير اردبيل
مقدمات حركت قواى دولتى براى سركوبى عشاير اردبيل
هرروز كه ميگذشت داستان حاج بابا خان كهنه‌تر ميشد و كم‌كم خاطرهء او از يادها ميرفت . بااينحال تنى چند از علاقمندان او از پاى نمىنشستند و كسانى مثل مشهدى ابو الفضل رضازاده ميرزا بيوك آقا واهب‌زاده ، عباس محسنى و ديگران مخفيانه شبنامه‌ها منتشر مىكردند و با امضاهاى مستعار تلگرامها و نامه‌هاى شكايت‌آميز بتهران و تبريز مىفرستادند و چگونگى سرگذشت او ، و زنده يا مرده بودنش را از مقامات مركزى استعلام مينمودند . گويا از تهران در اين‌باره از امير السلطنه توضيح خواسته‌اند و او در جواب نوشته است كه حاج بابا خان براى تحقيق و بازجوئى به تبريز اعزام شده بود در راه فرار كرده و مراقبين برحسب وظيفه او را زده‌اند .
پنجماه و نيم از قتل وى ميگذشت و هنوز سرگذشت او جزو مبهمات بود . ماه محرم فرارسيد و دوستان وى از قول زنش خطابه‌هائى تهيه كرده بنوحه‌خوانان دادند تا در مجالس عزا عنوان كنند و از حكمران بخواهند براى آنكه تكليف شرعى آن زن از حيث عده ، كسوه و نفقهء شرعى روشن گردد او را از مرگ يا حيات شوهرش مطمئن سازد . امير السلطنه از اين امر آگاه گشت و قبل از آغاز مراسم عزادارى نوحه‌خوانان و ريش‌سفيدان محلات را بقلعه خواست و از آنان در اينباب تعهد گرفت كه چيزى نگويند . حاكم علاوه‌بر اين اقدام در ايام عاشورا نيز رضازاده و يكهفته بعد محسنى را دستگير و توقيف نمود ولى بر اثر وساطت جمعى آنها را آزاد ساخت .
در اين ايام اسماعيل آقا سيميتقو ، رئيس ايل شكاك در منطقهء كردستان ، با قواى دولت مىجنگيد و عشاير اردبيل با شنيدن پيروزيهائى ، كه او بدست ميآورد ، بر چيرگى خود ميافزودند . روز هشتم محرم بود كه خبر شكست او در شهر منتشر گشت و جنب و جوشى در مردم پديد آورد . هركس اين خبر را بشارتى ميدانست و بعنوان مژده به ديگرى ميگفت و آن را مقدمهء زوال قدرت عشاير ميشمرد و طبيعى است كه شاهسونان از شنيدن اين اخبار اندوهگين ميگشتند و فتح و فيروزى ارتش را سبب فنا و قطع