اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥
حملهء اعراب بآذربايجان و سقوط اردبيل
گفتار سوم اردبيل از حملهء اعراب تا مشروطيّت ايران
گفتار سوم اردبيل از حملهء اعراب تا مشروطيّت ايران
فصل اول از حملهء اعراب تا سالاريان
فصل اول از حملهء اعراب تا سالاريان
حملهء اعراب بآذربايجان و سقوط اردبيل
حملهء اعراب بآذربايجان و سقوط اردبيل
بزرگترين واقعهء تاريخى اردبيل ، بعد از شكست ايرانيان در جنگ با اعراب ، حملهء مسلمين بآذربايجان است . بطوريكه تاريخ‌نويسان آورده‌اند در اين دوره اردبيل مركز آذربايجان و مقر مرزبان اين ايالت بود و از ميانه تا باجروان در كنار رود ارس و شهر شيز نزديك مراغه جزو اين ايالت محسوب ميشد .
امام « ابو الحسن بلاذرى » ، كه مرد دانشمندى بود و در قرن سوم هجرى زندگى ميكرد و بسال 279 هجرى بدرود زندگى گفته است كتابى بنام « فتوح البلدان » نوشته است كه امروز ، بعد از يكهزار و يكصد و بيست سال ما را از اتفاقات آنزمان تاحدى آگاه ميسازد و قسمتى از حوادث تاريخى را روشن ميگرداند .
او در باب حملهء اعراب بآذربايجان و اردبيل چنين ميگويد كه « حسين بن عمرو اردبيلى » از قول « واقد اردبيلى » نقل كرد كه سالخوردگان به دو چنين گفته‌اند كه « مغيرة بن شعبه » هنگاميكه از جانب « عمر بن خطاب » والى كوفه شد با خود فرمانى براى « حذيفة بن - اليمان » آورد . حذيفه در اين ايام در نهاوند يا حوالى آن شهر بود ، چون اين دستور