اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٩
آزادى امير عشاير خلخالى با مساعدت انجمن ولايتى اردبيل
خبر آمدن مجلل و تبليغات وى دربارهء بازگشت محمد عليميرزا بوسيلهء آزادى - خواهان بتهران و تبريز گزارش شد و خود دولت مركزى نيز با وسايل ديگر از اين نقشه‌ها آگاهى يافت و براى جلوگيرى از اين واقعه تدابيرى انديشيد . از جمله آنكه عين الدوله را بواليگرى آذربايجان برگماشت و بصلاحديد او دوازده نفر از شصت نفر رؤساى شاهسونان را ، كه اردوى يپرمخان و سردار بهادر اسير كرده به تهران آورده بود ، آزاد ساخت تا بدينوسيله آنها را با خود همراه گرداند و در موقع لزوم براى دفع شر محمد عليميرزا از نيروى آنها بهره‌مند شود .
آزادى امير عشاير خلخالى با مساعدت انجمن ولايتى اردبيل
آزادى امير عشاير خلخالى با مساعدت انجمن ولايتى اردبيل
گفتيم يكى از سران شاهسون كه باسارت بتهران رفت امير عشاير خلخالى بود . برادر وى رشيد الممالك بوسايل مختلف متشبث شد تا او را رها سازد ولى هنگامى كه آن دوازده نفر آزادى يافتند امير عشاير در بين آنها نبود .
رشيد الممالك كه از بودن مجلل در بين طايفهء يورتچى آگاهى داشت و اضطراب خاطر حكومت مركزى و آزاديخواهان اردبيل را از فعاليت او و ديگر مأموران محمد - عليميرزا ميدانست انجمن خلخال را متوجه اين پيشنهاد خود گردانيد كه اگر موجبات رهائى امير عشاير را فراهم سازند او در دستگيرى مجلل اقدام خواهد نمود و خاطر دولت مشروطه را از تحريكات و فعاليتهاى وى آسوده خواهد ساخت .
آزاديخواهان خلخال اين پيشنهاد را مفيد دانستند و شادروانان ناصر روائى و وكيل الممالك را بعنوان نماينده همراه جمعى از سواران رشيد الممالك باردبيل اعزام داشتند تا انجمن ولايتى را بدين كار متقاعد و راضى گردانند و بوسيلهء آن انجمن امير عشاير را آزاد نمايند . اينان باردبيل آمدند و چون نخواستند با سابقهء بدى ، كه از چپاول سواران خلخالى در ذهن مردم باقى بود ، به شهر درآيند ، در بيرون شهر ماندند و از انجمن خواستند كه با آنها در آنجا ، يعنى محلى كه اينان در بيرون شهر نشيمن داشتند ، ملاقات و گفتگو كنند . اما اعضاى انجمن آن را دامى براى خود تصور كرده نرفتند . تنها شادروان مشهدى حسين آخوندزاده كه از دليران آزاديخواهان اردبيل