آثار عجم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٥

كلامى در مذهب اشعرى و معتزلى

كه بود عادت مى ، آفت روح

خمر شب راست خمارى به سحر * كه به مغزت رود از راه جگر

در صبوحى است بخارى منكر * كند اين ابخره در آن چو اثر

آن اثر علّت صرع است و جنون * بو على گفته چنين ، در قانون

تا توانى منما شعر شعار * دست از اين گفتن افسانه بدار

خاصه شعرى كه بود وصف نگار * صفت زلف و خط عارض يار

جان من اينهمه باشد موهوم * بگذر از اين همه ، كن كسب علوم

شعر كان موعظه و تحقيق است * عقل را خواندن آن تصديق است

بجز آن هر چه به هم تلفيق « 1 » است * جمعها را همه ز آن تفريق است

كاهلى آورد و دلبازى * حيف باشد به سخن دل بازى

شعرا در صفت حسن و جمال * داده ترتيب قياسى « 2 » به خيال

و صفها كرده ز زلف و خط و خال * در غزل خوانده بتان را چو غزال

احمقى خواند و گردد پابست * دل دهد پيش نگارى از دست

خود بلند ار چه مقام شعراست * سكّهء عشق به نام شعراست

بادهء كذب به جام شعراست * شهوت‌انگيز كلام شعراست

منم از جملهء ايشان يك تن * كه خدا خرد كند گردن من

ابله ار باده كشى پيشه كند * يا به قول و غزل انديشه كند

نخل شهوت به تنش ريشه كند * خون دل را همه در شيشه كند

فتد اندر پى يارى ساده * تا به او بنگ خورد يا باده

( 1 ) . فراهم آوردن و ترتيب دادن . ( 2 ) . به اصطلاح منطق ، قولى است كه مركّب از جمله باشد .