آثار عجم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٢

[ بزرجمهر « 1 » ( 4 ) ]

خلاصه ، ظهور بوزرجمهر ، 6134 سال بعد از هبوط آدم بود . از سخنان اوست كه فرمود :

مدار سلطنت بر يازده چيز است :

1 . احتراز از غضب بى جا ،

2 . صداقت و راستى ،

3 . مشورت با دانشمندان ،

4 . تعظيم بزرگان ،

5 . تفتيش حال زندانيان ،

6 . محافظت راهها ،

7 . سياست و عفو به اندازهء جرايم ،

8 . آرايش سپاه ،

9 . مراعت به قبايل و عشاير « 1 » ،

10 . تعيين نمودن جاسوسان « 2 » به اطراف مملكت ،

11 . تفقّد ارباب خدمت و اهل كمال .

گويند بزرجمهر را پرسيدند : اين مقام را در علم و حكمت چگونه رسيدى ؟

فرمود : ببكور كبكور الغراب و حرص كحرص الخنزير و تملّق كتملّق الكلب و صبر كصبر الحمار . « 3 »

كلمات حكمت آياتش ، بىحدّ و حصر در كتب مسطور است .

( 1 ) . جمع عشيره است ، به معنى قبايل و خويشان . ( 2 ) . بر وزن قاموس ، به معنى جستجوكننده و آنكس كه خبر معلوم نمايد . ( 3 ) . « بكور » به ضمتين ، پگاه برخاستن و بامداد كردن است . غراب به ضمّ اول ، زاغ دشتى كه كلاغ باشد . خنزير ، گراز است و كلب ، سگ است ؛ حمار ، خر است . معنى : اينكه اين علم و حكمت را يافتم از اينكه مثل كلاغ بامداد كردم و مثل گراز آزمند گشتم در ادراك مطالب ؛ و مثل سگ چاپلوسى نمودم نزد اهل علم ؛ و مثل خر شكيبا بودم به مصائب و غيرها .