نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٦

انحصار همه‌ى نعمت‌هاى ظاهرى و معنوى به خداوند

الْخائِفِينَ . . . » ، « إِليْكَ فَرَرْتُ بِنَفسِى » ، « يا مَلْجَأَ الْخآئِفِينَ ! » و « وَلا أَجِدُ . . . الْخائِفونَ » آمده است تا خواننده به علم اليقين يا عين اليقين بيابد كه هيچ نعمت ظاهرى و معنوى را جز به حضرت حقّ سبحانه نمىتوان نسبت داد . قرآن شريف در اين باره مىفرمايد :

- غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقابِ ذِي الطَّوْلِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ « 1 »

[ كه ] گناه‌بخش و توبه‌پذير [ و ] سخت‌كيفر [ و ] فراخ‌نعمت است . خدايى جز او نيست . بازگشت به سوى اوست .

- اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ « 2 »

خداست كه هيچ معبودِ [ به حقى ] جز او نيست و زنده‌ى [ پاينده ] است .

و معصوم - عليهم‌السّلام - با گفتن اين كلمات ، از حقّ اليقين و شهود خود سخن مىگويد .

معناى لطيف و ظريف و حقيقى جمله‌ى « إِليْكَ فَرَرْتُ بِنَفسِى » آن است كه :

پروردگارا ! چنان خويش را در پيشگاهت از دست داده‌ام كه هيچ چيز ، حتى نفس خويش را براى خود نمىبينم و اين همان راه يافتن به مقام مخلَصيّت و فناى فعلى و صفتى و اسمى و ذاتى خويش است .

جمله‌ى « يا مَلْجَأَ الْخآئِفِينَ » بيانگر آن است كه كسى كه حضرت حقّ را در كنار خود نمىبيند ، بايد از هر ناملايم دنيوى و اخروى بترسد ، نه آن كس كه او را - با ديده‌ى دل و نور ايمان - محيط بر خويش مىبيند ؛ زيرا خويش را در كهف حصين مىنگرد و از هيچ ناملايمى باكى ندارد .

جمله‌هاى « وَلا أَجِدُ شافِعاً إِليْكَ إِلّا مَعْرِفَتِى بِأَنَّكَ أَفْضَلُ مَنْ قَصَدَ إِلَيْهِ الْمُقَصِّرونَ ، وَ أَمَلُ [ آمِلُ ] مَنْ لَجَأَ إِلَيْهِ الْخائِفُونَ . » در تتميم بيانات گذشته ، روشن مىكند كه آن چه در تفسير جمله‌هاى گذشته ذكر شد ، گزاف نيست ؛ زيرا تنها شناخت و معرفت او سبحانه

( 1 ) . سوره‌ى غافر ، آيه‌ى 3 . ( 2 ) . سوره‌ى آل عمران ، آيه‌ى 2 .