نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٣

مفهوم محبت متقابل خداوند و بندگان

و آيات ، روايات ، خطبه‌ها و دعاهاى وارده از معصومين - عليهم‌السّلام - كه بيانگر احاطه‌ى حضرت حقّ سبحانه بر همه‌ى اشيا است .

اما محبت خدا به بندگان سه گونه است :

1 . محبت تكوينى خدا به بندگان ، كه همان ربط خلقى همه‌ى موجودات از نظر آفرينش و كمالات به حضرت حقّ سبحانه است ، به گونه‌اى كه اگر اين ربط برداشته شود ، خلقى نمىماند تا محبت او سبحانه بماند .

2 . محبت غير تكوينى خداوند به بندگان ؛ كه ربط محبتى است كه ميان همه‌ى مظاهر برقرار است و به صورت محبت مظهر به مظهر نمايش دارد ، ولى در واقع محبت خداوند سبحانه به خود است ؛ زيرا همه‌ى مظاهر ظهور يافته‌ى تجلّيات اسم‌ها و صفات اويند و از خود چيزى ندارند .

3 . محبت معنوى خداوند به بندگان ؛ كه محبت خاصّ او به برخى بندگان است كه در اثر اخلاص در بندگى شامل حال آنان مىشود ؛ چنان كه مىفرمايد :

- إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ « 1 »

به راستى كه خداوند ، بسيار توبه كنندگان را دوست مىدارد .

- وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ « 2 »

و خداوند ، پاكيزگان را دوست مىدارد .

- إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ « 3 »

به راستى كه خداوند ، نيكوكاران را دوست مىدارد .

- فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ « 4 »

پس به راستى خداوند ، تقوا پيشگان را دوست مىدارد .


( 1 ) . سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 222 . ( 2 ) . سوره‌ى توبه ، آيه‌ى 108 . ( 3 ) . سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 195 . ( 4 ) . سوره‌ى آل عمران ، آيه‌ى 76 .