نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٤٦

مفهوم كتاب ، رحمت و منتهاى رحمت از كتاب

حاميم ، سوگند به كتاب روشنگر ، ما آن را در شب خجسته‌اى فرو فرستاديم . . . به عنوان رحمتى از جانب پروردگارت .

- وَ لُوطاً آتَيْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً . . . * وَ أَدْخَلْناهُ فِي رَحْمَتِنا إِنَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ « 1 »

[ به يادآور ] لوط - عليه السّلام - را كه داورى و آگاهى به او عنايت نموديم . . . و در رحمت خويش وارد گردانيديم ، به راستى كه او از شايستگان بود .

نيز از برخى آيات ، مانند آيه‌ى شريفه‌ى : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ آمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ « 2 » ؛ ( اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! تقواى خدا را پيشه كنيد و به رسولش ايمان آوريد ، تا دو بهره [ يا : دو نعمت بسنده ] از رحمتش را به شما عطا فرمايد . ) استفاده مىشود كه رحمت‌هاى خاصّ او سبحانه براى مؤمنان دو گونه است ، كه يكى از اين دو رحمت ، در مقابل تقواى الهى و ديگرى به جهت ايمان به رسول ، به مؤمنان عنايت مىشود .

نيز امكان دارد مراد از « كتاب » ، لوح محفوظ باشد ؛ چنان كه خداوند مىفرمايد :

- إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتابِ اللَّهِ « 3 »

به راستى كه شماره‌ى ماه‌ها نزد خداوند ، در كتاب [ تكوين ] خداوند ، دوازده ماه است .

- يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ « 4 »

هر چه را بخواهد ، سترده و ثبت مىكند و كتاب مادر نزد او است .

بر اساس دو احتمال در معناى « كتاب » و نيز نكات ديگر ، احتمالات زير در معناى « مُنْتَهَى الرَّحْمَةِ » مطرح است :

1 . مقصود از « مُنْتَهَى الرَّحْمَةِ » رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و منظور از « كتاب » ، قرآنى است كه بر قلب پيامبر - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - نازل شده است .

( 1 ) . سوره‌ى انبياء ، آيات 74 و 75 . ( 2 ) . سوره‌ى حديد ، آيه‌ى 28 . ( 3 ) . سوره‌ى توبه ، آيه‌ى 36 . ( 4 ) . سوره‌ى رعد ، آيه‌ى 39 .