نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٠

مقام والاى احياى مرزوقين و كمالات آنان

انسان به تدريج با حالات و كردار آنان هماهنگ گشته و اندك اندك به منزلت والاى آنان و درجه‌ى احياى مرزوقين و درجات عالى بهشت موعود نايل گردد . اين جا است كه به حقيقت حوايج و كمالات ياد شده نايل خواهد شد . اين نكته از عبارات اين فراز كه مىفرمايد : « أَنْ تَجْعَلَ فِى قَلْبى خُشُوعَ الْمُتَقَلِّبينَ . . . » تا اين كه مىفرمايد : « حتّى تُبَلِّغَنِى . . . » به خوبى استفاده مىشود . بنابراين ، خاشعان ، متقلّبان ، خائفان ، راهبان ، صادقان و مؤمنان كسانى هستند كه به درجات والاى انسانيّت نايل شده‌اند و نمىتوان گفت كه آنان صرفاً كسانى هستند كه صورتاً به كمالات متصف گرديده‌اند .

براى روشن شدن نكته‌ى ياد شده ، با استناد به آيات قرآنى به توضيح مقام و منزلت اين افراد پرداخته مىشود :

1 . خداوند درباره‌ى خاشعان واقعى مىفرمايد : وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ * الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ وَ أَنَّهُمْ إِلَيْهِ راجِعُونَ « 1 » ؛ ( از شكيبايى و نماز يارى جوييد . و به راستى اين [ كار ] گران است ، مگر بر فروتنان : همان كسانى كه مىدانند با پروردگار خود ديدار خواهند كرد ؛ و به سوى او باز خواهند گشت . )

2 . نيز از قول خائفان نقل مىفرمايد كه گفتند :

إِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً « 2 »

ما در روز گرفته و سخت ، از پروردگارمان بيم داريم .

نيز در جاى ديگر ترس و هراس ظاهرى را از آنان نفى نموده و مىفرمايد :

أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ « 3 »

هان ! به راستى كه دوستان خدا ، نه بيمى دارند و نه اندوهگين مىگردند .

3 . راهبان كسانى هستند كه عبوديّت به معناى واقعى را برگزيده‌اند و حقيقت بندگى ، همان شناسايى و توجّه كامل در تمام لحظات به حضرت حقّ است ؛ چنان كه

( 1 ) . سوره‌ى بقره ، آيات 45 و 46 . ( 2 ) . سوره‌ى انسان ، آيه‌ى 10 . ( 3 ) . سوره‌ى يونس ، آيه‌ى 62 .