نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤١٤

توجّه به توحيد افعالى و صفاتى

خدايا ! به راستى كه شام نمودم در حالى كه مالك آن چه را كه اميد آن را دارم نيستم و توان دفع چيزى را كه از آن پرهيز دارم ندارم ، جز به تو .

توجّه به توحيد افعالى و صفاتى

توجّه به توحيد افعالى و صفاتى

اين دو جمله خواننده را به بيچارگى و فقر ذاتى خويش توجّه مىدهد ، تا گمان نكند به خود ، به آن چه آرزو دارد مىرسد و به خود ، از آن چه پرهيز دارد دور مىشود . توجّه به اين امر و شهود آن در اصطلاح اهل كمال « توحيد افعالى و صفاتى » ناميده مىشود .

قرآن و سنّت مشحون از اين گفتارها و آموزه‌ها است و به ما آگاهى مىدهد كه به خود نيستيم و از خويش هيچ نداريم .

از جمله خداوند سبحان مىفرمايد :

- قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرًّا إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ « 1 »

بگو : من مالك هيچ سود و زيانى براى خويش نيستم ، مگر آن چه را كه خدا بخواهد .

- قُلْ إِنِّي لا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَ لا رَشَداً « 2 »

بگو : به راستى كه من مالك زيان و رشد شما نيستم .

- قُلْ أَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً « 3 »

بگو : آيا به جز خدا چيزى را مىپرستيد كه مالك زيان و سود شما نيست ؟

- قُلْ فَمَنْ يَمْلِكُ لَكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً إِنْ أَرادَ بِكُمْ ضَرًّا « 4 »

بگو : كيست كه چيزى را از جانب خداوند براى شما مالك باشد ، اگر خداوند بخواهد زيانى را به شما برساند ؟

( 1 ) . سوره‌ى اعراف ، آيه‌ى 188 . ( 2 ) . سوره‌ى جنّ ، آيه‌ى 21 . ( 3 ) . سوره‌ى مائده ، آيه‌ى 76 . ( 4 ) . سوره‌ى فتح ، آيه‌ى 11 .