نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٥
مفهوم دين
اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ « 1 »
پس با حال راستى و استقامت ، روى [ و حقيقت ] خويش را به سوى دين برپادار ، همان سرنوشت خدايى كه همه‌ى مردم را بر آن آفريد ، هيچ كس نمىتواند آفرينش خدا را دگرگون سازد ، اين همان دين استوار [ دارنده‌ى مصالح دين و دنياى خلق ] مىباشد ، ليكن بيشتر مردم [ از اين حقيقت ] آگاه نيستند .
اخلاص در دين نيز كه در جمله‌ى دعا آمده : « آمَنْتُ بِكَ مُخْلِصاً » ، به همين امر اشاره دارد . نيز اگر به دستورهاى اسلامى ، دين اطلاق شده ، به اين اعتبار است كه موافق با فطرت است . از اين رو ، انسان در اعمال ظاهرى نيز بايد اخلاص صورى را مورد نظر و توجّه خويش قرار دهد . خداوند سبحان مىفرمايد :
- إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ « 2 »
به راستى كه ما كتاب را به حقّ به سوى تو فرو فرستاديم ، پس در حالى كه دين خويش را تنها براى خدا خالص نموده‌اى ، خدا را بپرست .
- قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ « 3 »
بگو : من مأمورم كه خدا را ، در حالى كه آيينم را براى او خالص گردانيده‌ام ، بپرستم .
- قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصاً لَهُ دِينِي « 4 »
بگو : خدا را مىپرستم در حالى كه دينم را براى او بىآلايش مىگردانم .
آيا امر به بندگى مخلصانه در آيات ياد شده ، جز به معناى اقامه‌ى وجه به دين - به هر دو معنايى كه ياد شده و در آيه‌ى شريفه‌ى فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً بدان اشاره شده است - مىتواند باشد ؟ !
( 1 ) . سوره‌ى روم ، آيه‌ى 30 . ( 2 ) . سوره‌ى زمر ، آيه‌ى 2 . ( 3 ) . سوره‌ى زمر ، آيه‌ى 11 . ( 4 ) . سوره‌ى زمر ، آيه‌ى 14 .