نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٨
تفسير وجه پروردگار و مراد از توجّه به آن
زيرا اسما و صفات حقّ ، عينيّت با ذات او دارند . بنابراين ، جمله‌ى « يا خَيْرَ مَنْ وَجَّهْتُ إِلَيْهِ وَجْهى ! » به معناى واقعى و شهودى آن اشاره دارد .
همان گونه كه وقتى حضرت ابراهيم - عليه السّلام - پس از آن كه ستاره را ديد فرمود :
هذا رَبِّي « 1 » ؛ ( اين پروردگار من است . ) و پس از غروب آن فرمود :
لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ « 2 »
هرگز غروب كنندگان و نابود شوندگان را دوست نمىدارم .
و وقتى ماه را ديد باز فرمود : هذا رَبِّي « 3 » و پس از غروب آن فرمود :
لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي « 4 »
اگر پروردگارم مرا هدايت نفرمايد . . .
و وقتى خورشيد را ديد فرمود : هذا رَبِّي « 5 » و هنگامى كه افول و غروب نمود ، به ربوبيّت هيچ چيز بسنده ننمود ، بلكه فرمود :
إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ
من از تمام آن چه شريك خدا قرار مىدهيد ، بيزارم .
و در پايان فرمود :
وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِيفاً « 6 »
با راستى و استقامت ، روى [ و تمام حقيقت ] خويش را به سوى خداوندى كه آسمان‌ها و زمين را آفريد متوجّه نمودم .
خداوند نيز از اوّل فرموده بود :
وَ كَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ « 7 »
و اين چنين ملكوت [ و باطن و حقيقت ] آسمان‌ها و زمين را به ابراهيم [ ع ]
( 1 ) . سوره‌ى انعام ، آيه‌ى 76 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . سوره‌ى انعام ، آيه‌ى 77 . ( 4 ) . همان . ( 5 ) . سوره‌ى انعام ، آيه‌ى 78 . ( 6 ) . سوره‌ى انعام ، آيه‌ى 79 . ( 7 ) . سوره‌ى انعام ، آيه‌ى 75 .