نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٣
معناى « من حيث احتسب و من حيث لا احتسب »
عين اين كه صورتاً گوش و چشم كاره‌اى هستند ، امّا همه چيز را بايد از خدا خواست و در عين حال ، عضو مربوط را به فعّاليّت واداشت ، چرا كه همه چيز ، حتّى فعاليّت نيز به او حاصل مىشود .
( 175 )
« وَ أَنْ تَرْزُقَنِى مِنْ فْضْلِكَ الْواسِعِ ، مِنْ حَيثُ أَحْتَسِبُ ، وَمِنْ حَيْثُ لا أَحْتَسِبُ . » « 1 »
و از فضل پهناور و گشاده‌ات ، خواه از راهى كه گمان مىكنم و يا از راهى كه احتمال نمىدهم از آن جا به من برسد ، روزىام ده .
مفهوم وسيع روزى
مفهوم وسيع روزى
به نظر مىرسد در اين فراز از « رزق » ، روزى به معناى عامّ اراده شده است ؛ زيرا تمام آن چه خداوند به بندگان عطا مىكند - اعمّ از امور ظاهرى و معنوى و اخروى - همه رزق و روزى به حساب مىآيد به گونه‌اى كه اگر عنايت نكند ، حتّى در حدّ يك نفس كشيدن و چشم بر هم زدن ، قدرت بر ادامه‌ى حيات نخواهد داشت .
معناى « من حيث احتسب و من حيث لا احتسب »
معناى « من حيث احتسب و من حيث لا احتسب »
ارزاق الهى به طور عامّ از دو ناحيه به بشر - بلكه به تمام موجودات - مىرسد :
1 . از راه اسباب و مسبّباتى كه بندگان مأموراند ارزاق معنوى ، دنيوى و اخروى را از طريق آن‌ها به دست آورند و در عين حال نبايد به تمام معنا به آن‌ها استقلال دهند ، بلكه بايد بر خدا و فضل او اعتماد كنند . از اين رو ، در جمله‌ى دعا آمده است : « وَ أَنْ تَرْزُقَنِى مِنْ فَضْلِكَ الْواسِعِ . »
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 124 .