نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٢

ولايت الهى نسبت به ذاكران

- بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ « 1 »

ملكوت [ و باطن و حقيقت ] هرچيز به دست [ قدرت ] او است .

- أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ « 2 »

آگاه باشيد ! كه [ عالَم ] خلق و امر [ تنها ] از آن او است .

و مقصود از ولايت در اين مورد به هر معنايى كه باشد - مانند در كنار قرار گرفتن ، تكفّل امور ، محبّت و . . . - ولايت تكوينى است و هيچ مظهرى نمىتواند از آن بر كنار باشد ؛ اما مراد از ولايت الهى نسبت به ذاكران در جمله‌ى دعا ، قطعاً ولايت تكوينى نيست ، بلكه مقصود ولايت معنوى و شهودى است ؛ زيرا ولايت تكوينى قطعاً محقّق است ، بنابراين ، جمله‌ى دعا به ولايت معنوى و شهودى اشاره دارد و بخواهد مىفرمايد : آنان كه ياد واقعى حضرت حق سبحانه را دارند ، علاوه بر ولايت تكوينى ، به شهود آن نيز راه يافته‌اند و با ديده‌ى دل خدا را محيط بر همه چيز و با همه‌ى اشيا مىبينند و تدبير و تكّفل امور را به دست با كفايت او مشاهد مىكنند و همه‌ى مظاهر را پياده شده و ظهور يافته‌ى اسامى و صفات و كمالات منشعب از ذات حضرت حقّ مىنگرند .

قرآن كريم در باره‌ى ولايت تكوينى الهى نسبت به بشر مىفرمايد :

- وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ « 3 »

و براى شما سرپرست و يار و ياورى جز خدا نيست .

- لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَ لا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ « 4 »

براى آنان سرپرست و واسطه و شفيع و ميانجىاى جز خدا نيست .

- اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ « 5 »

( 1 ) . سوره‌ى مؤمنون ، آيه‌ى 88 . ( 2 ) . سوره‌ى اعراف ، آيه‌ى 54 . ( 3 ) . سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 107 . ( 4 ) . سوره‌ى انعام ، آيه‌ى 51 . ( 5 ) . سوره‌ى شورى ، آيه‌ى 9 .