نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى) — الصفحة ٣٣
روش تنظيم كتاب الدرر
روش تنظيم كتاب الدرر
روش تنظيم كتاب الدرر
ابن عبد البر در مقدمهء كتابش ، به طور اختصار ، شيوهء خود را اين گونه شرح داده است :
اين كتابى است كه به طور مختصر ، تاريخ مبعث پيامبر ( ص ) و آغاز نبوت و كارش در رسالت و مغازى و سيره آن حضرت را در آن آوردهام . اما دربارهء مولد و دوران پيش از بعثت ، در كتابى كه دربارهء صحابه نوشتهام سخن گفتهام و اين كتاب را تنها به بحث از بعثت و روزگار آن حضرت اختصاص دادهام . به همين دليل ، سيره و مغازى را به اختصار آورده و از آوردن مطالب زايد خوددارى كردهام . « 1 »
كتاب در هشت باب تنظيم شده كه در هر يك از بابها مواد تاريخى مربوط به آن باب آمده و برخى از ابواب به عناوين مطالب زايد خوددارى كردهام . « 1 »
كتاب در هشت باب تنظيم شده كه در هر يك از بابها مواد تاريخى مربوط به آن باب آمده و برخى از ابواب به عناوين فرعى هم تقسيم شده است .
آنچه كه مبناى كار ابن عبد البر در تنظيم كتاب و روال تاريخى آن قرار گرفته ، كتاب ابن اسحاق است . « 2 » بابها و عناوين آن به اين شرح است :
باب خبر مبعثه باب دعاء الرسول قومه و غيرهم الى دين الله و الدخول فى الاسلام و ذكر بعض ما لقى من الاذى و صبره فى ذلك على البلوى .
عناوين فرعى اين باب - دعوة الرسول قومه و غيره الى الاسلام
- اول الناس ايمانا بالله و رسوله
- ذكر بعض ما لقى الرسول و اصحابه من اذى قومه و صبرهم على ذلك
- المجاهرون بالظلم لرسول الله و لكل من آمن
- المستهزؤون
باب ذكر الهجرة الى ارض الحبشه
باب ذكر دخول بنى هاشم بن عبد مناف و بنى المطلب بن عبد مناف فى الشعب و ما لقوا من سائر قريش فى ذلك
- ذكر من انصرف من ارض الحبشة الى مكة
( 1 ) . ر . ك : مقدمهء كتاب الدرر ، ص 29 . ( 2 ) . دكتر شوقى ضيف بر چاپ محققانهء الدرر مقدمهء مفصلى در روش ابن عبد البر و ارزيابى كتاب او نگاشته كه هر كس بخواهد دربارهء الدرر چيزى بگويد به مقدمهء وى نيازمند است .